VAI TRÒ CỦA THÂN VÀ CÀNH ĐỐI VỚI CÂY BONSAI – AGRICULTURE
Bài Viết Chọn Lọc

VAI TRÒ CỦA THÂN VÀ CÀNH ĐỐI VỚI CÂY BONSAI

Posted On March 5, 2019 at 5:54 am by / Comments Off on VAI TRÒ CỦA THÂN VÀ CÀNH ĐỐI VỚI CÂY BONSAI

Chủ đích của thân và cành bonsai chỉ là đế tạo ra một bộ khung kết cấu để nâng đỡ các tán lá, là nơi nhận hầu hết ánh sáng và không khí.

Chúng thường cũng dẫn lưu nước, các dưỡng chất, và các loại đường từ rễ lên lá và ngược lại. Ở những cây trưởng thành phần lớn các mô hình thành thân và cành, nghĩa là lõi cây, bị chết. Nó bị gỗ hóa (nghĩa là biến thành gỗ) trở nên rắn chắc và có vai trò làm cho cây trở nên cứng cáp. Thông thường thì lõi cây càng to thì cây càng khó uốn. Phần thật sự còn sống của câv chỉ là các lớp ngoài cùng, và những lớp này là nơi diễn ra mọi hoạt động của cây.

Cây tuyết tùng Lebanon

Các tán lá rộng và trải dài của cây tuyết tùng Lebanon này là điển hình cho những loài cây cò quả hình nón cổ điển, đổng thời nó cũng mang đến nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ chơi bonsai.

Tầng tăng sinh

Nếu dùng móng tay nhẹ nhàng cào lên một cành con, bạn sẽ thấy một lớp có màu lục sáng nằm ngay bên dưới lớp ngoài của nó. Đây là tầng tăng sinh (cambium), là một lớp tế bào đơn độc bao quanh thân, cành, và rễ cây. Tầng tăng sinh liên tục sản sinh những tế bào thực vật mới thuộc nhiều loại khác nhau thuộc cả phần trong lẫn phần ngoài của cây suốt mùa tăng trưởng. Chúng cũng có khả năng tạo ra các chồi rễ mới cũng như kết hợp với tầng tăng sinh của một cây khác, là khả năng được khai thác trong quy trình ghép cây.

Khi một cành to bị cắt trong mùa tăng trưởng, là lúc mà tầng tăng sinh hoạt động mạnh nhất, tầng này sẽ phản ứng với việc bị mất cành bằng cách tạo ra một khối chồi hoàn toàn mới lòi ra như một vương miện từ giữa lớp vỏ ngoài và lớp dác gỗ đế thay thế tán lá bị mất. Phần lớn các chồi này lần lượt chết do chen nhau mọc và do thiếu ánh sáng, nhưng chồi mạnh nhất vẫn tiếp tục phát triển khỏe mạnh.

Cây thích rụng lá

Những cây có đặc tính rụng lá sớm như cây thích này sẽ mang đến cho bạn một sự thích thú quanh năm vì chúng thay đổi theo từng mùa trong năm.

Tầng tăng sinh cũng có nhiệm vụ tạo ra các mô “cuộn quanh” các vết thương đế chữa lành chúng. Nếu nhìn kỹ vào chỗ vừa mới bị cắt, bạn sẽ thấy được mô này nổi lên từ giữa lớp vỏ và lớp gỗ như thế nào.

Tầng gỗ

Bên trong tầng tăng sinh, các tế bào mà tầng này mới tạo ra sẽ hình thành tầng gỗ, là tầng dẫn lưu nước lên phần trên của cây. Việc hình thành các tầng gỗ mới hàng năm sẽ tạo ra các vòng tương ứng vào mỗi năm.

Tầng gỗ vẫn hoạt động thêm một năm hoặc hơn tùy theo loài cây, và trong khi hoạt động, tầng này hình thành cái được gọi là dác gỗ. Đây là một nhóm gồm những vòng bao quanh lõi và có màu nhạt hơn lõi. Tốc độ tăng trưởng của cây và kiểu mẫu của tế bào gỗ sẽ quyết định độ cứng và dạng thớ của cây đó.

Việc tạo ra tầng gỗ mới cũng giúp cố định tư thế cúa các cành khi chúng được uốn bằng dây kim loại. Khi sức căng của một tầng gỗ mới đã đủ mạnh để chống lại phần gỗ cũ, chúng ta có thể loại bỏ dây kim loại, và cành được uốn sẽ vẫn giữ nguyên kiểu dáng.

Các cành và các cành con được hình thành hoàn toàn từ tầng gỗ sẽ dễ uốn và dễ dàng chấp nhận những hình dạng mới. Các cành lâu năm và có lõi sẽ cần nhiều thời gian hơn để uốn nắn. Sức căng được vận dụng ể uốn loại cành này phải được tác động liên tục, vì cho dù trông như đã được cố định, nó vẫn dần dần trở lại hình dạng ban đầu vì tầng gỗ mềm không thế cưỡng lại sức ép của phần lõi rắn chắc.

Tầng libe

Phía ngoài tầng tăng sinh, các tế bào mới sẽ hình thành tầng libe, là tầng phân phối các loại đường do lá tạo ra đến các bộ phận khác của cây. Khi các tế bào cũ của tầng libe bị thay thế hàng năm bởi các tế bào mới, chúng sẽ trở nên cứng và biến thành vỏ cây. Theo thời gian, lớp vỏ ngày càng dày hơn và hầu hết trở nên xốp như nút bần và rộp lên, bị tróc ra hoặc phát triển những khe nứt.

Tầng gỗ mới hình thành

Vào mỗi năm, một lớp gỗ mới sẽ được hình thành và dần dần “cuộn quanh” vết thương cho đến khi chúng hoàn toàn liền lại.

Các loài khác nhau sẽ có sự hình thành các tế bào libe và thời gian hoạt động của các tế bào này khác nhau. Điều này giải thích được nguyên nhân khiến các loài cây khác nhau có dạng vỏ mang đặc trưng cách biệt khác nhau khi chúng trưởng thành.

Nguyên nhân giúp bonsai sống lâu

Ngoài thiên nhiên, một cây khỏe mạnh sẽ tiếp tục phát triển cho đến khi nó đạt được chiều cao đã được quyết định bởi yếu tố di truyền thuộc loài của chúng. Khi đã đạt được chiều cao này, phần trên của cây sẽ phát triển theo chiều ngang và thường hình thành một vòm.

Sau cùng, khoảng cách đã trớ nên quá lớn giữa các rễ đang hoạt động ở ngoại biên của hệ thống rễ và tán lá đang ngày càng tăng khối lượng ở đầu các cành sẽ làm cho sức khỏe của cây trở nên xấu đi. Khi tán lá nhận không đủ lượng nước và dưỡng chất từ rễ, nó sẽ giảm khả năng cung cấp thỏa đáng các loại đường đế phát triển những rễ mới và cuối cùng sẽ làm cho cây chết.

Những cây thường được cắt tỉa, như là những cây đã được xén ngọn hoặc những cây được trồng làm hàng rào, sẽ sống lâu hơn đồng loại để phát triển trọn vẹn vì chúng không bao giờ đạt được kích thước tối đa. Chúng không chết vì tuổi già, mà sống cho đến khi lõi cây bị thối rửa và gãy đổ.

Khi các cành to bị cắt đi, những đám cành con mới sẽ mọc ra từ tầng tăng sinh nằm giữa lớp vỏ và lớp dác gỗ. Phần lớn trong chúng sẽ chết do mọc chen chúc nhau, và chỉ có cành con mạnh nhất mới tiếp tục phát triển.

Khi các cành to bị cắt đi, những đám cành con mới sẽ mọc ra từ tầng tăng sinh nằm giữa lớp vỏ và lớp dác gỗ. Phần lớn trong chúng sẽ chết do mọc chen chúc nhau, và chỉ có cành con mạnh nhất mới tiếp tục phát triển.

Vì bonsai thường được kích thích tăng trưởng, bằng cách cắt tỉa, đế tạo ra những cành con và các rễ mới và khỏe mạnh, nên chúng luôn phát triển một cách tích cực, cố gắng vươn đến tình trạng trưởng thành. Phần thật sự sống, nghĩa là tầng tăng trưởng nằm giữa tầng gỗ và tầng libe, luôn có tuổi đời chỉ một vài năm.

Miễn sự tăng trưởng đầy đủ được diễn ra hàng năm để cung cấp thỏa đáng các tế bào cho tầng gỗ và tầng libe, thì về bản chất, cây bonsai sẽ trẻ mãi, và theo lý thuyết nó sẽ sống mãi.