16 thế cây cổ truyền – AGRICULTURE
Cây Cảnh - Bonsai

16 thế cây cổ truyền

Posted On September 1, 2016 at 1:08 pm by / 1,365 Comments

Thế tiều phu quải tử

Chủ đề: Người tiều phu cõng cậu con trên lưng, nhọc nhằn vất vả, thể hiện công lao trời biển của người cha.
Cây tiều phu phải là cây cổ thụ, gốc rễ lồi lõm, thân cây gân guốc, cây tiều phu phải đổ ngã nhiều hơn, gần như bạt phong hồi đầu, cõng cây tử trên lưng. Cây tử cùng một gốc, nhưng mọc cao hơn, nằm trên lưng như nhánh vậy, mang vẻ phong trần, tuy nhỏ nhưng vẻ già nua, có hai tàn một ngọn. Cây tiều phu bốn tàn một ngọn, nhưng gồ ghề, gân guốc u nần, gần nằm mọp nhưng vẫn quy căn hồi đầu, để giữ thăng bằng. Cây tiều phu quải tử quấn quýt lấy nhau như cha con vậy. Còn nhân ra thế “Lão mai sinh quí tử” – cha già sinh cậu ấm.
thế tiều phu quải tử

Thế phụ tử giao chi

Chủ đề: Tình cảm cha con gắn bó khăng khít.
Thế này cây tử có một nhánh quyện lấy cây phụ nên gọi phụ tử giao chi. Các thế khác như huynh đệ, tỷ muội, đồng khoa, đều có dáng tương tự, chỉ khác nhau về kích thước, to nhỏ, và cách uốn mô tả tính tình quan hệ với nhau mà thôi. Những cây này đều rất dễ uốn tùy theo dáng mà đặt tên, nhu phụ tử tương tùy, phụ tử tương thân, mẫu tầm tử, mẫu tử tương thân v.v..
thế phụ tử giao chi

Thế hạc lập

Chủ đề: Biểu hiện lòng tự tin, tính khiêm tốn, nhưng nhất định sẽ thành công.
Thế này hai cánh cụp lại, đầu ngẩng lên cao, đuôi cũng cụp xuống, cành hầu cũng ôm lấy thân cây làm cho mình chim hạc hơi dài ra, ngọn vươn cao và hồi đầu hạ để làm mỏ hạc. Thế này gọn gàng, nhưng oai vệ.
thế hạc lập

Thế phượng vũ

Chủ đề: Thể hiện sự vui vẻ yêu đời như chim phượng.
Thế này sửa theo dáng hình chim phượng đang múa. Là cây có hai rễ nổi cao lên thành 2 chân, ngọn hồi đầu làm đầu chim. Cành thứ nhất uốn xòe ra phía sau làm đuôi chim, hai cành tả hữu uốn xòe ra thành hình cánh chim đang múa. Đôi cánh sẽ phân hay giở của nghệ nhân, phải uốn sao cho uyển chuyển mềm mại như cánh chim múa. Cành phụ che thân làm hầu, ức ngắn gọn.
thế phượng vũ

Thế bạt phong hồi đầu

Chủ đề: Thể hiện chí bền không khuất phục.
Thế này cây bị gió xô đẩy mạnh nên nghiêng ngả khoảng 60-70 độ, cành nhánh đều ngã về một bên theo sức của gió, nhưng ngọn bắt buộc phải quy căn và hồi đầu mới đứng vững được. Hai nhánh dưới đòi hỏi phải vương tiền phóng hậu, giữ trọng tâm ở trong lòng chậu, hai nhánh trên dù có chênh vênh cũng vẫn giữ được thăng bằng không ngã.
thế bạt phong hồi đầu

Thế xuy phong

Thế này gồm 1 cây nghiêng cỡ 30 – 40 độ. Phải là cây cổ thụ, gốc rễ lồi lên hình thú, thân uốn cong như long thân và quy căn hồi đầu, tàn nhánh có thể uốn chiết chi hay tứ diện, nhưng phải vươn ra cho giữ thăng bằng chống lại sức gió. Cho nên còn gọi thế nghinh phong, cũng bốn tàn một ngọn, nhưng cành phải uốn về phía gốc để khỏi đổ ngã, cây xuy phong phải uốn cho đủ cặp để xếp với cây trung bình thành bộ ba cây. Cây bên phải là cây âm, đối xứng với cây bên trái là cây dương. Cây trung bình đứng giữa là cây dẫn đàn, đứng thế chủ động của bộ kiểng.
thế xuy phong hay xiêu phong

Thế ngũ nhạc

Chủ đề: Mô phỏng 5 ông già ngồi đàm đạo hoặc cảnh 5 ngọn núi trong quần thể Ngũ Hành Sơn.
Thế này trồng bằng năm cây trong một cái chậu hay cái khay to làm cảnh núi rừng, mỗi cây có một dáng riêng biệt có thể đứng hết, hoặc cây đứng cây xiêu, cây nằm, nhưng phải có lớn có nhỏ như sơn thủy mới đẹp.Cũng có thể xếp hình chữ ngũ. Xếp “ngũ lão giản đình” năm ông già đàm đạo phải xếp vòng tròn nhưng xếp thể rừng là đẹp nhất. Thân cành nhánh phải hài hòa, làm sao có tính cách giao chi, hỗ tương với nhau, nếu thiếu một cây thì thấy không đẹp. Thế này có thể uốn bằng năm cây cùng một loại như sanh, mai chiếu thủy, tùng, cần thăng, kim quýt, đều đẹp.
thế ngũ nhạc

Thế huyền chi lạc địa

Chủ đề: Ý chí vươn lên mãnh liệt trong hoàn cảnh nghiệt ngã. Khung cảnh điêu tàn, cành lá liệt địa nhưng đầu vẫn ngóc lên trời hòng tìm kiếm sự sống.
Thế này rễ lồi ngoằn ngoèo, gốc hình thú nằm, thân long uốn khúc cong queo, tàn nhánh gãy cúp theo hướng cây đổ, ngọn hướng thiên. Nhất định thân phải chạm đất mới gọi là “lạc địa”.
thế huyền chi lạc địa

Thế quần tụ tam sơn

Chủ đề: Thể hiện tính đoàn kết, ba cây chụm lại nên hòn núi cao, bớt cây nào là cũng hỏng.
Thế này gồm ba cây nằm chung trong một chậu to. Còn gọi là tam tài, ba cây kiểng trực thọ đứng gần ngay hàng, cây cao chính giữa, hai cây thấp hơn ở hai bên, nhưng có thể so le một tý, cây to có 5 tàn, hai cây lùn chỉ cần ba tàn, có thể giao cành với nhau làm thế nào ba cây cân đối mới đẹp và ba cây cũng liên kết với nhau, nếu thiếu một trong ba cây là mất hết vẻ đẹp. Thế tam sơn nên uốn với cây tùng, cây bách, xếp thành hình chữ sơn là núi.
thế quần tụ tam sơn

Thế lưỡng long tranh châu

Chủ đề: Rồng xưa là biểu tượng của vua chúa. Thế này thể hiện sự quyền quý, uy nghiêm của gia chủ.
Thế này gồm 2 cây trồng chung vào một chậu, uốn đối xứng thành hai con rồng uốn khúc, giao đầu tranh hạt minh châu nằm ở giữa, là thế kiểng cổ thường thấy uốn với hai cây mai chiếu thủy, cần thăng hay kim quýt. Thân hai con rồng uốn khúc, đấu đầu lại nhìn quả châu, các nhánh làm chân và mây, đuôi ngẩng lên xòe ra như múa. Thế này còn nhân ra “sư tử hí cầu” – 2 con sư tử tranh nhau quả cầu hay “loan phụng hòa mình” – hai con loan và phượng múa quấn quýt lấy nhau như cặp uyên ương duyên dáng…
Lưu ý rằng thế này nên đặt hòn cuội hay viên đá tròn (không cần quá tròn mất tự nhiên). Không nên đặt quả cầu đá tròn vo vào nhìn chối lắm!
thế lưỡng long tranh châu

Thế long thăng-long giáng

Chủ đề: Thể hiện uy nghiêm của gia chủ. Thường trồng thành một đôi để trước cửa nhà.
Long thăng: Thế này có hai cách uốn.

  1. Uốn đầu rồng ở trên ngọn cây. Cách này hợp lý vì rồng bay lên thì đầu phải ở trên, nhưng rất khó uốn, làm sao ngọn cây nhỏ hơn gốc cây mà uốn đầu nằm trên ngọn cho đạt. Rồng lúc nào cũng đầu to, đuôi nhỏ, cho nên phải tìm cách cưa cắt cách nào để cho đầu rồng to, lại thêm mũi miệng nữa thật là khó tạo dáng cho đẹp. Thân rồng thì dễ, chỉ cần uốn cong cong, các nhánh làm chân làm mây ôm lấy thân cây không mấy khó.
  2. Thăng lên nhưng đầu nằm dưới gốc cây, phải tạo dáng làm sao khi nhìn là thấy rồng cất đầu bay lên mới tài. Phải tạo dáng cho rồng vươn lên, mắt, mũi, miệng trừng lên, hai chân trước làm hai chân vươn móng chòm lên, hai chân sau hạ thấp đuôi vẫy đập để cất cánh bay bổng lên. Nhìn thân mình rồng phải quật khởi mới mới đúng điệu. Thế này đẹp hơn vì đầu to đuôi nhỏ, tàn nhánh cân đối.

Long giáng: Thế này dễ uốn hơn thế long thăng, hình dáng điệu bộ ngược lại với thế long thăng là được. Đầu chúi xuống, ngực nằm trên mặt chậu, cành nhánh làm mây bao lấy chân uốn