CÁC BIỆN PHÁP KÍCH THÍCH RA HOA – AGRICULTURE
CÁC BIỆN PHÁP KÍCH THÍCH RA HOA
Cây Ăn Quả

CÁC BIỆN PHÁP KÍCH THÍCH RA HOA

Posted On March 14, 2017 at 8:09 pm by / 723 Comments

Xông khói

Xông khói để kích thích xoài ra hoa là một kỹ thuật được Gonzales thực hiện từ năm 1923 ở Philippines, mặc dù có ghi nhận là Galang đã thực hiện sớm hơn. Dutcher (1972) cho rằng việc xông khói thật sự kích thích xoài ra hoa hơn là đơn giản chỉ gây ra sự phát triển của mầm hoa đã hình thành trước đó. Tác động của biện pháp xông khói lên sự ra hoa xoài được giải thích do tác động của nhiệt gây ra bởi việc hun khói (Gonzalez, 1923), do tác động của khí CO và CO2 cùng với nhiệt (Galang và Agati, 1936). Việc áp dụng thành công biện pháp xông khói để kích thích ra hoa xoài ở Philippines cũng được thực hiện bởi Alcata và San Pedro (1935, trích dẫn bởi Shu và Sheen, 1987). Việc xông khói được tiến hành hàng ngày liên tục trong hai tuần. Mầm hoa bắt đầu phân hoá sau 5-15 ngày sau khi xông khói liên tục (Dutcher, 1972). Cây không có khả năng ra hoa nếu không xuất hiện mầm hoa sau thời gian kích thích nầy (Gonzalez, 1923). Biện pháp xông khói thường được thực hiện trong tháng 11 hoặc đầu tháng 12 nhưng hiệu quả nhất là trong tháng Giêng (Borja và Bautista, 1932, trích dẫn bởi Bondad, 1989). Tuy nhiên, biện pháp nầy không được áp dụng phổ biến vì tốn nhiều công lao động, phụ thuộc vào yếu tố thời tiết nhưng kết quả không đáng tin cậy.

Cắt rễ

Tổng quan về tình hình áp dụng biện pháp cắt rễ trên ngành trồng cây ăn trái ở một số nơi trên thế giới, Khan và ctv. (1998) cho biết cắt rễ là một kỹ thuật có thể làm giảm sự sinh trưởng trên cây táo (Maggs, 1964, 1965; Geisler và Ferree, 1984; Schupp và Ferree, 1990). Biện pháp cắt rễ còn được áp dụng rộng rãi trong nghề làm vườn ở Châu Âu nhằm làm giảm kích thước tán cây và kích thích sự tượng mầm hoa và đậu trái (River, 1866). Phương pháp nầy cũng được sử dụng có hiệu quả trong sản xuất táo ở miền đông nước Mỹ trong những năm đầu thập niên 1990 (Schupp, 1992).

Nhằm làm giảm sự sinh trưởng của cây táo trồng ở mật độ 20.000 cây/ha (khoảng cách 1,0 m x 0,5 m), Khan và ctv. (1998) đã khảo sát biện pháp cắt rễ ở hai bên hàng, cách gốc cây từ 20-30 cm, sâu 30 cm. Kết quả cho thấy các đặc tính sinh trưởng như chiều cao cây, đường kính tán, chiều dài và đường kính cành đều giảm từ 11-16% ở năm thứ hai, số hoa/mầm, số mầm hoa/thân và tỉ lệ đậu trái tăng so với đối chứng, năng suất của nghiệm thức cắt rễ ở khoảng cách 30 cm giảm không khác biệt so với đối chứng trong năm thứ hai. Tuy nhiên, tác giả cho rằng do sự giảm kích thước tán có thể làm giảm nguồn cung cấp các chất carbohydrate nên làm kích thước trái của biện pháp cắt rễ giảm 15,6% trong năm thứ hai. Đối với giống xoài có đặc tính sinh trưởng mạnh như xoài Kensington Pride, sự sinh trưởng quá mạnh của cây xoài trong mùa mưa sẽ làm tăng kích thước tán cây và sẽ làm giảm hiệu quả cho năng suất của cây. Do đó, kỹ thuật cắt rễ nhằm làm giảm sự phát triển của tán cây, thúc đẩy sự ra hoa và đậu trái. Nhằm cải thiện năng suất của giống xoài nầy, Kulkarni và Hamilton (2001) đã nghiên cứu biện pháp cắt rễ nhằm tăng năng suất cho giống xoài nầy. Rễ cây xoài được cắt xung quanh tán cây, cách gốc 60 cm và sâu 60 cm. Thí nghiệm được thực hiện trên cây xoài 5 năm tuổi gồm có 4 nghiệm thức gồm đối chứng không cắt rễ, cắt rễ hai lần và bốn lần vào tháng 12 (đầu mùa mưa) và tháng Tư (cuối mùa mưa). Kết quả cho thấy rằng việc cắt rễ càng nhiều lần sẽ làm giảm sự sinh trưởng càng nhiều. Số đợt sinh trưởng của nghiệm thức đối chứng nhiều gấp bốn lần so với nghiệm thức cắt rễ bốn lần trong tháng 12. Tỉ lệ quang hợp của nghiệm thức cắt rễ bốn lần trong tháng 12 và tháng 4 đều giảm gần 50% so với đối chứng, trong khi nghiệm thức cắt rễ hai lần tỉ lệ quang hợp giảm từ 15% (tháng 12) đến 23% (tháng 4). Tuy nhiên, năng suất của nghiệm thức cắt rễ hai lần cao gấp 3,5 lần và cắt rễ bốn lần cao gấp 1,4 lần so với đối chứng. Nghiệm thức cắt rễ hai lần cho năng suất cao hơn nghiệm thức cắt rễ bốn lần nhưng không có sự khác biệt ở thời điểm cắt vào tháng 12 hay tháng 4. Như vậy, việc cắt rễ đã có hiệu quả ngăn cản sự tích luỹ ở mức độ cao các chất carbohydrate, làm giảm sự sinh trưởng của cây xoài và làm cho cây đạt năng suất cao hơn so với đối chứng. Hàm lượng các chất dinh dưỡng trong lá cũng được ghi nhận. Chất đạm trong trong lá tương tự nhau ở tất cả các nghiệm thức và cao hơn mức độ tiêu chuẩn, chất kali, magnesium và Bore nằm trong mức độ tiêu chuẩn nhưng lân và canxi thì thấp hơn mức độ tiêu chuẩn. Kulkarni (2002) cho rằng việc cắt rễ góp phần làm giảm sự trao đổi chất ức chế sự ra hoa mà chủ yếu là Gibberellin và gián tiếp làm giảm nguồn cung cấp Cytokinin.

Xới gốc bón phân cho cây bưởi trước khi xiết nước và phun Paclobutrazol kích thích bưởi ra hoa
Xới gốc bón phân cho cây bưởi trước khi xiết nước và phun Paclobutrazol kích thích bưởi ra hoa

Khấc thân hay khoanh cành

Việc khoanh hay khấc thân (cành) gây ra sự tích luỹ những sản phẩm trao đổi chất được tạo ra trên chồi (carbohydrate, ABA và auxin) ở phần trên vết khoanh nhưng đồng thời những chất dinh dưỡng hoặc những chất đồng hoá (Cytokinin, Gibberellin và đạm) được cung cấp bởi rễ cũng được tích luỹ ở phần dưới vết khoanh (Meilan, 1997) và những sản phẩm nầy có thể ảnh hưởng đến sự ra hoa (Zimmerman và ctv., 1985; Hackett, 1985). Việc khoanh thân đã làm phá vỡ tế bào mô libe nên trực tiếp ảnh hưởng đến sự vận chuyển các sản phẩm đồng hoá (Noel, 1970; Goldschmidt và ctv., 1985; Menzel và ctv., 1995). Khi tổng hợp các nghiên cứu về biện pháp khấc thân, Davenport và Núnẽz-Elisea (1997) đã làm sáng tỏ sự đáp ứng của biện pháp khấc thân bao gồm việc làm giảm sự cung cấp các sản phẩm đồng hoá và Auxin tới rễ và tác động nầy đã làm giảm hoạt động của rễ, một sự giảm nguồn cung cấp Cytokinin cho chồi. Khấc thân làm giảm sự sinh trưởng dinh dưỡng và kích thích sự ra hoa trên cây vải ở Florida và Hawaii mặc dù kết quả không ổn định (Menzel, 1983). Khi nghiên cứu tác động của biện pháp khấc cành lên sự biến đổi các chất carbohydrate trên cây quýt Ponkan ở những thời điểm khác nhau trong năm, Mataa và ctv. (1998) nhận thấy rằng hàm lượng đường sucrose và đường khử (Glucose và fructose) trong lá không bị ảnh hưởng bởi việc khấc cành nhưng biện pháp khấc cành trong tháng 9 thì có hàm lượng tinh bột cao nhất vào tháng 2, khác biệt có ý nghĩa so với biện pháp khấc từ tháng 5-7. Sự giảm trong khả năng trao đổi khí trên lá và sự sinh trưởng do tác động bởi biện pháp khấc cành cũng được ghi nhận trên nhiều loại cây trồng (Schaper và Chacko, 1993; Simmons và ctv. 1998; Myers và ctv. 1999).

Sự khoanh cành trên cây quýt Satsuma (C. Unshiu Mars.) làm tăng tỉ lệ số hoa không lá (88,6% so với 46%) và số hoa/lóng (2,4 so với 1,2) (Koshita và ctv. 1999). Ở Ấn Độ, Rameshwar (1988) kích thích ra hoa trên hai giống xoài Banganapally và Romani bằng cách khoanh cành rộng 2 cm vào cuối tháng 10 kết quả cho thấy tỉ lệ số chồi ra hoa lần lượt là 52% và 46% so với đối chứng không xử lý là 30% và 15%. Ở Úc, khấc thân cây xoài là một kỹ thuật đã có từ lâu nhằm kiểm soát sự sinh trưởng, sự ra hoa và phát triển trái xoài trong suốt mùa mùa xoài (Noel, 1970), và cũng nhằm làm tăng sự ra hoa (Malik, 1951; Rath và Das, 1979). Tuy nhiên, hiệu quả của biện pháp khoanh cành thường không đoán trước và làm giảm sự sinh trưởng nếu lập lại nhiều lần ở những năm tiếp theo (Winston và Wright, 1986). Nhằm khắc phục tình trạng cho trái không ổn định trên cây xoài Kensington Pride ở vùng Darwin, thuộc miền Bắc nước Úc (khí hậu nhiệt đới), Leonardi và ctv. (1999) áp dụng biện pháp khấc thân kết hợp với tẩm Morphactin vào vết khấc.

Nhằm xác định hiệu quả của biện pháp khấc thân cây (girdling) lên sự ra hoa và sự sản xuất của giống xoài Tommy Atkins ở Brazil, José (1997) đã tiến hành khấc thân cây xoài ở giai đoạn từ 30-90 ngày trước khi phun Nitrate kali, kết quả cho thấy khấc thân 60-75 ngày trước khi phun Nitrat kali sẽ làm tăng tỉ lệ ra hoa và thu hoạch sớm hơn cây đối chứng 23 ngày nhưng sự sinh trưởng dinh dưỡng của cây bị khấc kém hơn so với đối chứng. Rath và Das (1979) cho biết trên giống xoài Langra ở Ấn Độ, khấc cành trong năm nghịch (off-year) cây xoài ra hoa sau 122 ngày với tỉ lệ 42%, cao hơn so với đối chứng (8%) nhưng thấp hơn khi khấc cành có kết hợp với phun chất ức chế tăng trưởng Cycocel ở nồng độ 3.000 mg/L (62,3%).

Biện pháp khấc thân hay khoanh cành còn có tác dụng làm tăng sự đậu trái trên cây có múi do đặc tính tự bất dung hợp (self-incompatibility) hoặc thiếu hạt phấn có sức sống. Việc khấc thân hay khoanh cành chỉ là vết cắt của dao hay sứa chứ không lột cả lớp da như biện pháp “khứa cổ, lột da” để kích thích ra hoa trên cây nhãn tiêu da Bò. Furr và ctv. (1945) cho biết rằng cây hấp thu các chất dinh dưỡng bình thường trở lại sau khi khấc 2 tuần. Ở Tây Ban Nha, Gonzales-Sicilia (1963) cho biết biện pháp khấc trên cành chính cũng được áp dụng thành công để làm tăng sự đậu trái trên cây quýt Clementine. Việc khấc cành nhằm làm tăng sự đậu trái được thực hiện ngay sau khi hoa nở rộ. Krezdorn (1961) khi nghiên cứu thời điểm khấc cành ảnh hưởng lên sự đậu trái để nhận thấy khấc cành khi hoa nở rộ, rụng cánh 2/3, rụng cánh hoàn toàn, sau 2 hay 3 tuần đều có sự đáp ứng tương tự, tuy nhiên thời điểm hoa rụng cánh hoàn toàn là thời điểm thích hợp nhất. Shamel (1932) đạt được kết quả tốt nhất khi khấc ở cuối thời kỳ nở hoa. Hiệu quả làm tăng đậu trái của biện pháp khấc cành ở năm thứ nhất hầu như rất rõ ràng nhưng ảnh hưởng của biện pháp nầy lên năng suất của những năm tiếp theo cũng là điều đáng quan tâm. Allwright (1936) cho biết trên cây cam Washington navel 14 năm tuổi khi khấc cành thì năng suất tăng 14% trong năm đầu tiên, năm tiếp theo tăng 4%, năm thứ ba tăng 2,5% và năm thứ tư giảm 5% năng suất. Ngoài ra, việc khấc thân ở gần mặt mặt đất cũng có thể tạo điều kiện cho nấm gây bệnh thối gốc (xì mủ) tấn công. Giải thích về các kết quả nầy, nhiều tác giả cho rằng mạch libe không liền hoàn toàn sau khi khấc đã làm giảm từ từ khả năng vận chuyển các chất đồng hoá của cây.

Khấc thân kích thích xoài ra hoa
Khấc thân kích thích xoài ra hoa

 Xử lý ra hoa bằng biện pháp khấc thân trên cây xoài

Xử lý ra hoa bằng biện pháp khấc thân trên cây nhãn tiêu da Bò
Xử lý ra hoa bằng biện pháp khấc thân trên cây nhãn tiêu da Bò
Khấc thân trên cây nho sau khi đậu trái giúp cho trái phát triển tốt hơn
Khấc thân trên cây nho sau khi đậu trái giúp cho trái phát triển tốt hơn

Điều khiển sự ra bằng hóa chất, Sự lưu ý chung:

Có một số nhà sinh lý học thực vật đánh giá quá cao vai trò của các hợp chất ngoại sinh bởi vì cho tới thời điểm nầy chưa có hợp chất riêng lẻ nào tìm thấy thúc đẩy sự ra hoa trên các cây.
Trái lại, một số nhà nghiên cứu thì đánh giá hiệu quả thúc đẩy hoặc ngăn cản sự ra hoa của các chất ngoại sinh. Ngay cả khi những hiệu quả rõ ràng riêng lẻ cũng không đủ để kết luận rằng sự đáp ứng tương tự có thể được kiểm soát bởi mức các chất nội sinh trong những cây bình thường.
Jacols () đã đặt ra nguyên tắc PESIGS để trả lời câu hỏi “chất nào kiểm soát một quá trình sinh học được cho một cách bình thường”.

(Parallel-P) Sự thay đổi tương tự giữa một chất xuất hiện trong tự nhiên và quá trình được cho.
(Excision-E) Sự cắt bởi nguồn tự nhiên của hóa chất với sự vắng mặt của chất nầy ở giai đoạn tiếp theo hoặc dùng sự đột biến hóa sinh hoặc những chất để khóa lại như là sự tương đương của sự cắt bớt.
(Substitution-S) Sự thay thế của một hóa chất cho một cơ quan hoặc tế bào được chỉ ra trong tự nhiên, với sự phục hồi theo sau của quá trình.
(Isolation- I) phân lập những chất nầy và chỉ ra hiệu quả của nó như trên cơ quan không bị biến đổi.
(Generalization-G) Khái quát hóa kết quả bằng việc chỉ ra rằng 5 điểm khác nhau được giữ cho những loài khác.
(Specificity-S): tính chất đặc trưng của hóa chất bằng việc kiểm định những trường hợp không hiệu quả của hóa chất.

Điều quan trọng đáng chú ý là trường hợp sự thúc đẩy quá trình ra hoa gồm nhiều thành phần mà mỗi thành phần chỉ đáp ứng cho một phần của sự thay đổi, mà không chuyển hoàn toàn dẫn đến không hình thành hoa. Mặt khác, nếu không có sự đáp ứng với hóa chất thì cũng không có thể kết luận rằng đây là những bằng chứng để kết luận hóa chất nầy không có hiều quả.
Liều lượng áp dụng các chất ngoại sinh

Trong một số trường hợp cho thấy, nồng độ thấp hơn hoặc cao hơn một giá trị đặc biệt nào đó thì sẽ có tác dụng kích thích hoặc ngăn cản sự ra hoa. Nồng độ các chất ngoại sinh thúc đẩy hay ngăn cản sự ra hoa khác nhau tùy theo loài và những điều kiện khác nhau. Ngay cả có sự mâu chuẩn giữa các nhà nghiên cứu về nồng độ một chất ngoại sinh.

Ngoài ra, có sự tương tác giữa các thành phần, đặc biệt là trong môi trường nuôi cấy (như chelate). Do đó, phải lưu ý khi sử dụng những dung dịch hòa tan mà có sự khác nhau giữa thực tế và lý thuyết.

Sự tương tác bên trong cây cũng là một điều lý thú cho các nhà sinh học.

Thí dụ: Thúc đẩy sự ra hoa của cây ngày ngắn Lumma paucicostata (6744), trong diều kiện không cảm ứng bao gồm đồng, hoặc một loại acid amin nào đó. Hợp chất nầy có thể đạt hiệu quả, nhưng có sự tương tác lẫn nhau giữa các chất nầy rất phức tạp, nên rất khó giải thích được những nghiên cứu không giúp cho sự hiểu biết về quá trình hình thành của sự ra hoa. Một khó khăn khác là dạng hóa chất không tinh khiết dẫn đến không xác định được tác động chính của hỗn hợp.

Cách và vị trí áp dụng:

Phun lên lá là cách phổ biến nhất cho việc áp dụng các chất ngoại sinh. Mặc dù cách nầy có điểm thuận lợi là tiện lợi, dễ áp dụng, nhanh cho cây trồng. Tuy nhiên, phương pháp nầy không tốt cho nghiên cứu cơ bản về sự tượng hoa. Bởi vì một mức độ tới hạn của hóa chất có thể được đòi hỏi ở chổ nầy nhưng không cần thiết ở chổ khác. Trong nhiều trường hợp sự gợi có thể tùy thuộc vào mức độ thành lập của hóa chất ở những phần khác nhau của cây.

Nói chung, hiệu qủa của hóa chất tùy thuộc vào vị trí áp dụng. Có thể đạt được hiệu quả nhưng cũng có thể ngăn cản sự ra hoa. Do đó, để tránh được sự phức tạp nầy có thể giới hạn vị trí áp dụng ở một vùng nào đó như ở tỉnh, ở một địa phương nào đó. Hệ thống rễ và cách áp dụng có thể sửa đổi sau đó.
Thời gian áp dụng

Hiệu quả của một hợp chất ngoại sinh tùy thuộc lớn vào thời gian áp dụng. Sự thúc đẩy hay ức chế của một hợp chất thường được quan sát chỉ khi việc xử lý được thực hiện ở một giai đoạn đặc biệt trong quá trình phát triển của cây như kích thích ra lá, sự gợi ở đỉnh, sự phát triển hoa..một hợp chất có thể có tác dụng ức chế hoặc thúc đẩy tùy thời gian áp dụng.

Các chất kích thích ra hoa:

Trong việc điều khiển sự ra hoa trên cây xoài, có nhiều hoá chất được sử dụng mà dựa vào sự tác dụng của nó ta có thể chia làm thành hai nhóm chính: các chất có tác dụng phá miên trạng mầm hoa (bud break) và chất ức chế sự sinh trưởng (growth retardant). Các chất phá miên trạng thường thúc đẩy sự phân hoá mầm đang trong thời kỳ miên trạng. Ứng dụng rộng rãi và tiêu biểu nhất của nhóm chất nầy là Nitrate kali và Thiourea. Các chất ức chế quá trình sinh tổng hợp GA, làm giảm sự sinh trưởng của cây, qua đó thúc đẩy sự khởi phát hoa. Tiêu biểu của nhóm nầy là chlormequat chloride và Paclobutrazol.

Hóa chất có tác dụng phá miên trạng mầm hoa
* Nitrate kali

Nitrate kali được phát hiện ứng dụng để kích thích ra hoa trên cây xoài đầu tiên ở Philippines vào thập niên 1970 (Bondad, 1989). Mặc dù KNO3 có hiệu quả trong việc kích thích ra hoa xoài “Carabao” nhưng cơ chế của nó chưa được giải thích rõ (Valmayor, 1987). Nitrate kali không phải là một kích thích tố hoặc thúc đẩy ra hoa mà nó gây ra một sự chuyển đổi từ tình trạng sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh sản nhưng chỉ như là một sự chuyển đổi đột ngột một chương trình ra hoa đã có sẵn từ trước (Protacio, 2000). Sự phun Nitrate kali là một tác nhân mà nó khởi phát hoa từ những mô đã đủ khả năng ra hoa nhưng chưa xác định để ra hoa. Sự chuyển đổi từ tình trạng dinh dưỡng sang sinh sản nhưng không phải là sự chuyển đổi từ thời kỳ tơ sang thời kỳ trưởng thành mà thực chất là một tác nhân kích thích cho sự khởi phát hoa. Samala (1979) cho rằng KNO3 tác động như là một tác nhân kích thích. Sự hiện diện của những mầm hoa miên trạng được hình thành trước cho thấy rằng KNO3 đơn giản chỉ phá vỡ sự ngủ nghỉ của mầm hoa và gây ra sự phân hoá mầm hoa thành hoa. Winston and Wright (1984) khẳng định rằng KNO3 không thúc đẩy mầm ngủ xuất hiện sớm hơn mà thực ra nó chỉ kích thích mầm hoa đã hình thành trước phân hoá thành phát hoa.

Khảo sát vai trò của từng ion trong hợp chất KNO3 gây ra hiệu quả kích thích ra hoa trên cây xoài, Manuel (1976) kết luận ion NO3−NO3− size 12{ ital “NO” rSub { size 8{3} } rSup { size 8{-{}} } } {} chính là yếu tố quyết định, có tác dụng phá vỡ sự miên trạng của mầm ngủ và kích thích sự ra hoa. Tuy nhiên, trong số các cation K+, Na+, NH4+ và Ca++ kết hợp với ion Nitrate để tạo thành muối nitrate thì chỉ có cation K+ là có hiệu quả kích thích ra hoa cao hơn cả. Lyannaz (1994) cũng khẳng định rằng ion Nitrate có vai trò quan trọng nhất trong quá trình kích thích ra hoa xoài.

– Cơ chế tác động của Nitrate kali lên sự ra hoa xoài

Sự khử ion nitrate thành ammonia được xem là bước đầu tiên trong cơ chế tác động của KNO3 (Bondad, 1989). Methionine, là một tiền chất trực tiếp trong quá trình tổng hợp ethylene được hình thành từ ammonia (Maity và ctv., 1972). Valmayor (1987) ghi nhận rằng sự gia tăng nồng độ ethylene nội sinh trong chồi và sự hình thành các hoạt động của enzyme trong lá xoài xuất hiện 2 giờ sau khi phun Nitrate kali, điều nầy cho thấy rằng hiệu quả của Nitrate kali lên quá trình sinh tổng hợp ethylene là rất nhanh và là một quá trình trung gian. Do đó, tác giả kết luận rằng hiệu quả kích thích ra hoa của Nitrate kali thuộc cơ chế ethylene trung gian. Trái lại, Davenport và Núnẽz-Elisea (1991) cho rằng rằng hiệu quả của Nitrate kali lên sự ra hoa có thể không phải là quá trình trung gian bởi sự gia tăng sự tổng hợp ethylene trong lá và chồi vì khi xử lý những cành nằm ngang không có ảnh hưởng lên sự sản xuất ethylene trong hoặc sau khi kích thích. Theo dõi sự khử nitrate, carbohydrate và mức độ đạm trong lá của xoài ‘Carabao’, Quirol (1987) kết luận rằng Nitrate kali không ảnh hưởng lên khía cạnh khác của sự trao đổi chất của chất đạm và carbohydrate. Do đó, Lye (1978) cho rằng hiệu quả ra hoa của KNO3 là một quá trình kích thích, nó chuyển chồi từ thời kỳ sinh trưởng sang sinh sản.

Việc xử lý Nitrate kali không có ảnh hưởng lên số trái, trọng lượng trái và tổng số chất rắn hoà tan trong trái (Mosqueda và ctv., 1982). Sergent and Leal (1989) cũng tìm thấy rằng phun KNO3 ở liều lượng 10 g/L có hiệu quả ra hoa sau 7 ngày trên chồi 10 tháng tuổi nhưng không có hiệu quả trên sự đậu trái hoặc năng suất. Tuy nhiên, biện pháp xử lý ra hoa xoài bằng Nitrate kali được Hội Đồng Nghiên Cứu Nông Nghiệp Philippines (1978) xác nhận là biện pháp đáng tin cậy. Ngoài ra, Nitrate kali còn thúc đẩy cho xoài ra hoa đồng loạt, giúp kéo dài mùa thu hoạch xoài, cung cấp xoài trong mùa nghịch và đây là biện pháp rẻ tiền dễ áp dụng.

– Đáp ứng của giống xoài lên sự xử lý ra hoa bằng Nitrate kali

Tìm hiểu sự đáp ứng của các giống xoài trong nước (Philippimes) và các giống nhập nội từ Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ, Bondad và ctv. (1977) tìm thấy rằng xử lý Nitrate kali ở nồng độ 1-2% trong thời gian từ tháng 10-12 chỉ có hiệu quả kích thích ra hoa trên xoài M. indica, đặc biệt là hai giống xoài Pico và Carabao, trong đó giống xoài từ Việt Nam được xác nhận là xoài cát thuộc M. indica nhưng cũng không đáp ứng với việc xử lý ra hoa bằng Nitrate kali.

Rojas và Leal (1995) cho biết xử lý Nitrate kali ở nồng độ 6%, ông đã kích thích ra hoa sớm (tháng 9-10) và làm tăng tỉ lệ số chồi ra hoa trên cây xoài Haden 2 năm tuổi. Sergent và ctv. (1997) tìm thấy Nitrate kali ở liều lượng 36g/L có hiệu quả duy trì năng suất cao liên tục trong hai năm trên cây xoài Haden 5 năm tuổi, trong khi cây đối chứng cho năng suất thấp và bị hiện tượng cho trái cách năm rất nặng.

Hiệu quả của Nitrate kali tuỳ thuộc vào từng giống xoài. Hầu hết các nhà nghiên cứu cũng như Bondad (1989) đều khẳng định rằng các giống xoài của Philippines như “Carabao”, “Pahutan”, và “Pico” đáp ứng rất tốt với Nitrate kali dưới những điều kiện sinh lý được xác định cũng như không xác định. Calvo (1983) báo cáo rằng ở liều lượng 15 g/L cho kết quả tốt trên giống xoài “Pico”, tỉ lệ ra hoa đạt 100% và mầm hoa xuất hiện trong 6 ngày. Trong lúc đó, liều lượng 10 g/L là tốt nhất cho xoài “Carabao”, đạt tỉ lệ ra hoa 80% sau 7 ngày, xoài “Senorita” ra hoa 100% sau 9 ngày ở liều lượng từ 16-20 g/L. Trên giống xoài “Dudul”, Oyao and Calvo (1994) cho biết liều lượng 6 g/L dường như tốt nhất cho giống xoài nầy. Tuy nhiên, ở vùng Colima của Mexico, được khuyến cáo sử dụng Nitrate kali ở nồng độ 40 g/L vào hai tuần đầu của tháng 11 cho hai giống xoài Haden và Manila (Lyannaz, 1994). Maas (1989) cũng ghi nhận xoài Keitt và Tommy Atkins ra hoa 100% khi xử lý Nitrate kali ở nồng độ 2% vào cuối mùa mưa (ngày 16/11). Tuổi chồi là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đối với sự đáp ứng với xử lý KNO3. Bugante (1995) cho biết rằng mầm hoa có thể xuất hiện trên chồi từ 4-9 tháng tuổi tuỳ thuộc vào thời gian xuất hiện, nhưng Bondad (1989) khẳng định rằng chồi sáu tháng kể từ khi xuất hiện có thể đáp ứng với việc kích thích ra hoa.

Khảo sát khả năng gây hại của Nitrate ammonium và Nitrate kali, Bondad và Reyes (1991) cho biết phun NH4NO3 ở liều lượng 20-60g/l sẽ gây ra cháy lá, rất độc cho cây xoài trong khi đó Nitrate kali ở liều lượng từ 10-40g/l không làm cháy lá. Bondad và ctv. (1979) cho rằng những báo cáo cho rằng Nitrate kali gây độc cho cây xoài là sự bịa đặt và ông cho rằng nếu có sự độc hại nào đó là do những yếu tố khác trong quá trình phun hơn là gây ra bởi Nitrate kali.

Nhìn chung, hiệu quả của Nitrate kali tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố như: tuổi cây, loại vật liệu đem trồng, tuổi chồi, thời điểm kích thích ra hoa, tình trạng mang trái của cây ở những năm trước và nồng độ của hoá chất sử dụng (Bugante, 1993). Bondad (1989) khẳng định rằng ngoại trừ giống xoài Digos, các giống xoài đáp ứng tốt với Nitrate kali thuộc nhóm xoài đa phôi còn những giống không đáp ứng với Nitrate kali thuộc nhóm xoài đơn phôi. Tuy nhiên, cơ chế tác động của Nitrate kali chưa được giải thích rõ (Valmayor, 1987), ngay cả với những cây có những điều kiện rất thích hợp nhưng đáp ứng với Nitrate kali rất kém trong một thời gian nhất định (Astudillo and Bondad, 1978; Bondad, 1983) và một số cây thì cho kết quả không ổn định (Nieves, 1995).

Tuổi lá khi kích thích ra hoa trên gống xoài Châu Hạng Võ
Tuổi lá khi kích thích ra hoa trên gống xoài Châu Hạng Võ

* Thiourea

– Đặc tính của Thiourea

Thiourea là hoá chất có tác dụng kích thích ra hoa trên xoài giống như Nitrate kali, là tác nhân làm phá vỡ miên trạng chồi (Charnvichit, 1992), tức là cũng thúc đẩy sự sản xuất ethylene (Esashi và ctv. 1975). Hiệu quả phá miên trạng thúc đẩy sự phát triển mầm hoa của Thiourea còn được giải thích theo cách khác là tác động giống như Cytokinin vì Halmann (1990) cho rằng hợp chất có chứa urea có thể thể hiện hoạt tính của Cytokinin.

– Hiệu quả của Thiourea lên sự ra hoa

Trên cây đào, Thiourea thúc đẩy cả mầm hoa và mầm lá phát triển ở điều kiện tích luỹ nhiệt độ thấp tối thiểu. Ở Đài Loan, nhiệt độ lạnh hàng năm từ 15-17oC, không đủ để phá miên trạng mầm hoa (đã hình thành dài từ 1,4-1,6 cm) cây Rhododendron pulchrum Sweet nhưng xử lý Thiourea ở nồng độ 0,5% đã làm cho mầm hoa phát triển nhanh hơn so với xử lý các chất phá miên trạng khác như Nitrate kali, dầu khoáng và cyanamic.

Thiourea có thể sử dụng để kích thích ra hoa hay phá miên trạng để ra chồi đồng loạt. Trên giống Nam Dok Mai 3 năm tuổi, Tongumpai và ctv. (1997) phun Thiourea ở nồng độ 0,5-1,0% để kích thích ra đọt tập trung. Ở nồng độ 0,5% cây ra đọt rất đồng đều sau 14-16 ngày, trong khi ở nồng độ 1% làm rụng lá rất nghiêm trọng. Trên giống xoài Kiew Savoey cây cũng ra đọt tập sau 14 ngày xử lý ở nồng độ 0,5%.

Về hiệu quả kích thích ra hoa xoài, Thiourea có tác dụng phá miên trạng và thúc đẩy sự phân hoá mầm hoa như Nitrate kali nhưng hiệu quả cao hơn gấp 2-3 lần. Nguyễn Lê Lộc Uyển (2001) cho biết trên cây xoài Cát Hoà Lộc 3 năm tuổi (nhân giống bằng phương pháp tháp) phun Thiourea ở nồng đố 0,5-0,75% có thể kích thích ra hoa 10% trong mùa nghịch, trong khi Nitrate kali ở nồng độ 2% không có hiệu quả. Ở cây 9 năm tuổi (nhân giống bằng hột) cây ra hoa 40% trong mùa nghịch khi phun Thiourea ở nồng độ 0,5%, cao gấp hai lần so với phun Nitrate kali ở nồng độ 2%. Ở Thái Lan, Thiourea thường được dùng để kích thích mầm hoa, thúc đẩy quá trình ra hoa sau khi đã xử lý PBZ. Charnvichit (1989) cho biết Thiourea có thể thúc đẩy sự phá miên trạng và đạt tỉ lệ ra hoa từ 79,2% và 100% sau khi xử lý PBZ từ 106 và 120 ngày. Tương tự, Tongumpai và ctv. (1997) cho biết trên giống xoài Kiew Savoey, cây sẽ ra hoa 100% khi phun Thiourea ở nồng độ 0,5% ở giai đoạn 120 ngày sau khi tưới gốc PBZ với liều lượng 6 g a.i./cây. Tuy nhiên, nếu xử lý Thiourea trước 75 ngày sau khi tưới gốc PBZ thì cây sẽ ra đọt 100%.

Earlee, tên thương mại của Thiourea ở Phillippines, được tìm thấy rất có hiệu quả như là một chất kích thích ra hoa trên những chồi được phun đầu tiên. Thiourea có hiệu quả kích thích cho xoài ra hoa mùa nghịch cao hơn so với Nitrate kali trên xoài “Pahutan”, “Carabao”, and “Pico” (Bondad, 1994) Nếu dựa trên hiệu quả của toàn cây thì ít nhất nó có hiệu quả gấp 4 bốn lần (Nieves, 1995). Nồng độ tốt nhất của Thiourea là 20 g/L nhưng 10 g/L có thể thấy được hiệu quả kích thích ra hoa (Bondad và ctv., 1978). Ở Thái Lan, nồng độ Thiourea được khuyến cáo ở mức 38-40 g/10 lít nước (Dokmaihom và ctv., 1996). Tuy nhiên, việc tăng nồng độ Thiourea có thể gây ra cháy lá và thiệt hại nghiêm trọng xoài ‘Pahutan’. Phun Thiourea không đều trên lá hay phun ở nồng độ cao dễ làm cháy lá (Hình 4.6), đây là một trở ngại rất lớn cần chú ý khi sử dụng loại hóa chất nầy.

Thiourea có thể kích thích làm phá vỡ sự miên trạng của mầm hoa sau khi xử lý PBZ từ 106-120 ngày và đạt tỉ lệ ra hoa từ 79,2% đến 100% (Charnvichit, 1989). Thiourea cũng là một hoá chất có triển vọng để phá vỡ sự miên trạng mầm hoa của cây sầu riêng. Chandraparnik và ctv. (1992) cho biết phun Thiourea ở nồng độ 1.500 ppm sau khi phun PBZ ở nồng độ 1.000 pm sẽ làm tăng tổng số hoa/cây 75% so với cây chỉ phun PBZ mà không phun Thiourea. Thiourea ở nồng độ từ 0,1-0,3% cũng được phun để kích thích cho chôm chôm và bưởi 5 Roi ra hoa đồng lọat sau khi xử lý paclobutrazol 40-50 trên cây chôm chôm và 30 ngày đối với cây bưởi (Trần Văn Hâu và ctv. 2005).

 Lá xoài bị cháy do phun Thiourea không đều hay nồng độ cao
Lá xoài bị cháy do phun Thiourea không đều hay nồng độ cao

* Chất phóng thích ethylene-Ethrel

Ethrel (2-CEPA) hay ethephon (2-chloroetylene phosphonic acid) là một chất lỏng không màu, không mùi, ổn định ở dạng acid và bị phá hủy ở pH >3,5. Hàm lượng họat chất 400 mg/L, tỉ trọng 1,2, pH = 3. Dễ tan trong nước, ít độc với người và gia súc. Ethrel dạng lỏng chứa 50% họat chất, có nhiều màu sắc khác nhau từ không màu đến màu nâu hoặc xanh. Trong cây etylen được phóng thích từ ethrel theo phản ứng sau (Nguyễn Quang Thạch và ctv., 1999):

ClCH 2 CH 2 − O P ∣ ∣ ∣ OH − OH H 2 O → CH 2 CH 2 + H 3 PO 4 + HCl ClCH 2 CH 2 − O P ∣ ∣ ∣ OH − OH H 2 O → CH 2 CH 2 + H 3 PO 4 + HCl size 12{ ital “ClCH” rSub { size 8{2} } ital “CH” rSub { size 8{2} } – matrix { O {} ## { size 24{P} } cSub { size 8{ \lline } } cSup { size 8{ \lline \lline } } {} ## ital “OH” } – ital “OH” widevec { size 8{H rSub { size 6{2} } O} } ital “CH” rSub {2} size 12{ ital “CH” rSub {2} } size 12{+H rSub {3} } size 12{ ital “PO” rSub {4} } size 12{+ ital “HCl”}} {}

Ngoài tác dụng làm chín trái, rụng bông, Ethrel còn được dùng để kích thích ra hoa trên một số loại cây ăn trái như khóm, xoài, nhãn, chôm chôm,..Trên cây khóm, ở nồng độ 0,1% với liều dùng 10 mL/cây, xử lý bằng cách nhỏ lên noãn hay phun lên lá đều ra hoa 100% sau 6 tuần (Nguyễn Quang Thạch và ctv., 1999).

Nhằm khắc phục tình trạng ra trái cách năm trên cây xoài Langra, Chacko và ctv. (1974) cho biết phun ethephon ở nồng độ 200 ppm liên tục 4-5 lần, cách nhau 15-20 ngày có thể kích thích ra hoa và trái nhiều trong năm nghịch. Kết quả nghiên cứu sau ba năm liên tục cho thấy việc xử lý ethephon không làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và khả năng cho năng suất của cây. Tuy nhiên, ở nồng độ từ 500-2.000 ppm sẽ làm rụng lá từ trung bình đến nhiều. Rath và Das (1979) cũng cho biết phun ethephon ở nồng độ 400 mg/L kết hợp với khấc thân làm cho cây xoài ra hoa sớm hơn đối chứng 2 tuần và tỉ lệ ra hoa đạt trên 50%. Bùi Thanh Liêm (1999) khi nghiên cứu biện pháp kích thích ra hoa chôm chôm Java ra hoa sớm bằng cách phun ethephon nhận thấy ở nồng độ 150-200 ppm có thể kích thích chôm chôm ra hoa sớm hơn 1-2 tuần.

Các chất phá miên trạng mầm hoa còn có Hydrogen cyanamide được dùng để phá miên trạng mầm hoa trên cây táo ở những vùng không có đủ số giờ lạnh dưới -7,2 oC (1.000-1.200 giờ) cần thiết cho sự ra hoa (Middleton, 1986). Jackson và Bepete (1995) cho biết ở vùng có 300 giờ lạnh như ở Zimbabwe, phun hydrogen cyanamide ở nồng độ 1,5% làm tăng sự ra hoa, đậu trái và năng suất trên nhiều giống táo.
Chất ức chế quá trình sinh tổng hợp GA

Tổng hợp các bài nghiên cứu về các chất ức chế sinh trưởng, Rademacher (2000) cho biết hiện nay có bốn dạng chất ức chế quá trình sinh tổng hợp GA, bao gồm hợp chất “Onium”, chất dị vòng có chứa chất N, nhóm chất bắt chước cấu trúc của acid 2-oxoglutaric và Nhóm chất 16,17-Dihydro-GA5. Vị trí tác dụng của các chất ức chế trong quá trình sinh tổng hợp GA được trình bày trong Hình 4.7. Các chất ức chế quá trình sinh tổng hợp GA thường không chỉ ảnh hưởng đến quá trình sinh tổng hợp GA mà còn ảnh hưởng đến các chất điều hoà sinh trưởng khác. Điển hình như các chất nầy làm tăng hàm lượng cytokinin nhưng giảm ethylene. ABA cũng tăng đáng kể trong những điều kiện nhất định trong khi auxin thì không ảnh hưởng. Kết quả là nó làm chậm quá trình lão hoá và gia tăng khả năng chống chịu với môi trường (Fletcher và ctv., 1999; Grossmann, 1992). Đối với nhóm triazol như uniconazole hoặc Paclobutrazol cho thấy sự hình thành ethylene cũng giảm do sự ngăn cản của aminocyclopropanecarboxylic acid (ACC). Trên cây lúa mì và cây cải dầu, Prohexadione-Ca làm tăng nồng độ của Cytokinin và ABA trong lúc không làm thay đổi IAA.

Vị trí tác động của một số chất ức chế sự tổng hợp Gibberellin trong quá trình sinh tổng hợp GA - X Vị trí tác động chính - x vị trí tác động phụ
Vị trí tác động của một số chất ức chế sự tổng hợp Gibberellin trong quá trình sinh tổng hợp GA – X Vị trí tác động chính – x vị trí tác động phụ

* Hợp chất Onium

Đặc tính chủ yếu của nhóm nầy là có nhóm ammonium bậc bốn (Hình 2) mà được dùng đầu tiên như là một tác nhân chống lại sự tích trữ (anti-lodging) trong sự sản xuất của cây ngũ cốc và chống lại sự sinh trưởng quá mức trên cây bông vải. Tác dụng của nhóm nầy là ngăn cản quá trình vòng hoá trong sự tổng hợp copalyl diphosphate (CDP) và sự tổng hợp ent-kaurene trong bước đầu tiên tổng hợp GA. Nhóm chất “Onium” nói chung có hiệu quả làm giảm sự sinh trưởng trên thực vật thượng đẳng, mức độ giảm của GA được tìm thấy cùng với sự ức chế sinh trưởng, ít nhiều song song với sự sự giảm của chiều dài chồi. Với chất Chlormequat chloride, bằng phương tiện GC-MS cho thấy hoá chất nầy làm giảm GA1 trong chồi và hạt của cây Triticum aestivum và cũng dẫn đến sự giảm các loại GA khác như GA12, GA53, GA44, GA19 GA 20 GA1, GA8 trên hai giống Sorghum bicolor.

Nhóm nầy bao gồm chlormequat chloride (Cycocel), mepiquate chloride, AMO 1618. Cycocel là chất có đặc tính ức chế sự tăng trưởng, thúc đẩy sự ra hoa, làm giảm sự rụng trái non, cải thiện màu sắc của trái và thời gian tồn trữ của trái. Cycocel có hiệu quả ức chế sự sinh trưởng rõ rệt trên cây trưởng thành hơn cây còn tơ. Trên cây xoài Langra trưởng thành, nồng độ 2.000 ppm làm giảm sự sinh trưởng có ý nghĩa nhưng trên cây xoài Langra và Baramasia còn tơ phải áp dụng nồng độ 4.000 ppm. Rojas và Leal (1995) cho biết xử lý Mepiquat chloride ở nồng độ 1 hoặc 2,5 g/L, 3 tuần sau phun Nitrate 6% cũng kích thích ra hoa sớm hơn so với đối chứng 9 tuần trên cây xoài Haden 2 năm tuổi.

Cấu trúc của nhóm chất dạng Onium - I Chlormequat chloride - II Mepiquat chloride
Cấu trúc của nhóm chất dạng Onium – I Chlormequat chloride – II Mepiquat chloride

* Nhóm chất dị vòng có chứa N

Đặc tính căn bản của nhóm chất nầy là ngăn chặn quá trình cytochrom P450-dependent monooxygenase, bằng cách nầy nó ngăn cản sự oxid hoá ent-kaurene thành ent-kaureonic acid. Nhóm nầy bao gồm các chất Tetracyclacis, Ancymidol, Uniconazole và chất được ứng dụng rộng rãi nhất là Paclobutrazol. Uniconazole có cấu trúc gần giống với Paclobutrazol và rất có hiệu quả trên cây ăn trái, lúa và cây cảnh.

– Đặc tính của Paclobutrazol (PBZ)

Tên hoá học của PBZ là: (2RS,3RS)-1- (4-chlorophenyl)-4,4-dimethylethyl-2-(1H-1,2,4-triazol-l-yl) pentan-3-ol và có công thức hoá học tổng quát là C16H20ClN3O (Hình 4.9). PBZ là chất lưu dẫn có thể được mang lên bằng rễ, đi xuyên qua lỗ thân hoặc cả tế bào chết. PBZ di động trong mô xylem và di chuyển lên bằng sự thoát hơi nước (Charler, 1987). Khi hoà tan vào dịch mô gỗ, PBZ sẽ đi qua từng đoạn thân, nhưng Blake và Quinlan (1991) ghi nhận rằng tế bào của cây táo giữ PBZ lại nhiều hơn cây cherry. Điều nầy đưa đến kết luận rằng sự vận chuyển trong cây tốt là yếu tố xác định độ mẫn cảm đối với PBZ của cây cherry tốt hơn so với cây táo. Trên cây bơ, Zikah và David (1991) nhận thấy PBZ có thể được hấp thu bởi hầu hết các bộ phận của tán cây và rễ và hai ông cũng cho biết rằng PBZ được chuyển chủ yếu đến đến cơ quan sinh trưởng dinh dưỡng, nơi mà nó sẽ tác động làm chậm sự sinh trưởng. PBZ là một chất làm chậm sự tăng trưởng (retardant) thông qua sự ức chế quá trình sinh tổng hợp GA. PBZ có thể được hấp thu qua lá, tán cây, thân và rễ, được di chuyển qua mô xylem đến bên dưới chồi sinh mô. Ở đó nó ngăn cản quá trình sinh tổng hợp GA và làm chậm tốc độ phân chia tế bào, làm cho thực vật trở nên già cỗi hơn làm gia tăng việc sản xuất hoa và nụ trái. Khi nghiên cứu tác động làm chậm sự sinh trưởng của PBZ lên cây táo, Wang và ctv. (1986) nhận thấy rằng khi phun PBZ lên lá ở nồng độ 333 ppm và quét lên thân ở nồng độ 75 g/L thì không có ảnh hưởng lên sự sinh trưởng của chồi và thành phần polysaccharide của vách tế bào trong năm đầu nhưng ở năm tiếp theo thì thành phần polysaccharide của vách tế bào bị biến đổi và làm ức chế sự tăng trưởng của chồi. Khảo sát thành phần polysaccharide của vách tế bào tác giả thấy rằng xử lý PBZ làm tăng tỉ lệ rhamnose, arabinose và acid galacturonic nhưng giảm cellulose và tỉ lệ của các chất trong xylem/libe giảm. Trên cây táo con khi được xử lý PBZ ở nồng độ 0,1 mM bằng cách nhúng trong 1 phút (ngoại trừ phần rễ) 7 ngày trước khi chịu sự khô hạn (water stress), Wang và Steffens (1985) nhận thấy tỉ lệ mất nước của cây được xử lý PBZ chậm hơn, làm giảm sự tổng hợp ethylene, giảm 44% putrescine và 38% spermidine nội sinh. Từ kết quả nầy tác giả cho rằng PBZ có tác dụng làm giảm sự tổng hợp ethylene, ngăn cản sự gia tăng các chất polyamine tự do sinh ra do sự khô hạn như putrescine và spermidine. Khi xử lý PBZ bằng cách tưới vào đất ở liều lượng 2,5 g a.i./cây đã làm giảm sức mạnh của cây xoài khoảng 50% so với đối chứng. Tác động của PBZ đã làm tăng hàm lượng phenolic trong chồi ngọn, làm tăng tỉ lệ mô gỗ trên mô libe trong thân, làm giảm hàm lượng ABA nội sinh và mức độ Cytokinin hoạt động (Iyer và Kurian, 1992).

Công thức cấu tạo của Paclobutrazol
Công thức cấu tạo của Paclobutrazol

Tuỳ thuộc vào điều kiện khí hậu và sự nhạy cảm của giống, việc xử lý PBZ có thể hiệu quả tạo ra trái mùa nghịch, cho trái sớm, làm giảm hiện tượng cho trái cách năm cũng như những cây ra trái không ổn định (Voon và ctv., 1991). PBZ được sử dụng khá phổ biến ở Thái Lan để kích thích cho xoài ra hoa mùa nghịch hay giúp cho cây ra hoa đồng loạt trong mùa thuận (Tongumpai và ctv., 1991).

– Phương pháp xử lý PBZ

Hiệu quả của PBZ lên sự ra hoa xoài phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giống, tuổi cây, tuổi lá, khí hậu và kỹ thuật xử lý.

+ Giống: Hiệu quả của PBZ lên sự ra hoa còn phụ thuộc vào từng giống khác nhau (Lyannaz, 1994; Mossak, 1996). Trên giống Nam Dok Mai xử lý PBZ với liều lượng 4 g a.i./cây có hiệu quả kích thích ra hoa cao nhất, trong khi đó trên giống Harumanis (Indonesia), 3,76 g a.i./cây thì đủ liều lượng để kích thích ra hoa (Voon và ctv., 1991).

+ Tuổi lá: Ở Thái Lan, việc xử lý PBZ thường được tiến hành khi đợt đọt thứ nhất có màu xanh sáng, 3-4 tháng tuổi, nếu không xử lý PBZ cây xoài sẽ ra đợt đọt thứ hai (Dokmaihom và ctv.,1996).

+ Kỹ thuật xử lý: Do PBZ có thể được rễ hấp thụ và chuyển lên lá cũng như có thể hấp thụ trực tiếp qua lá nên có thể xử lý hoá chất nầy bằng cách tưới vào đất hay phun lên lá. Tongumpai và ctv. (1997b) áp dụng biện pháp phun PBZ lên lá ở nồng độ từ 1.000-2.000 ppm để kích thích xoài ra hoa trong mùa nghịch ở Thái Lan, kết quả cho thấy việc phun PBZ lên lá làm cho cây xoài ra hoa sớm hơn đối chứng từ 29 – 41 ngày. Trong khi đó biện pháp xử lý PBZ bằng cách tưới vào đất với liều lượng từ 1-2 g a.i./m đường kính tán cây được nhiều tác giả công bố. Để tính liều lượng áp dụng PBZ bằng phương pháp tưới vào đất, González và Blaikie (2003) không những dựa vào đường kính tán cây mà còn dựa vào chiều cao cây và hệ số 1,25. Công thức tính toán cụ thể như sau: nồng độ PBZ (g a.i./cây) = [chiều cao cây + trung bình đường kính tán]/2*1,25. Áp dụng nồng độ PBZ theo cách tính nầy đã khắc phục được tình trạng ra hoa không ổn định của giống xoài Kensington Pride và đạt năng suất cao gấp 2-3 lần so với đối chứng. Sergent và ctv. (1997) cho biết tưới vào đất ở liều lượng độ 15 g a.i./cây kích thích ra hoa và giúp cho cây xoài khắc phục được hiện tượng ra trái cách năm trên giống xoài Haden. Trần Văn Hâu (1997) tưới gốc ở liều lượng 5 g a.i./cây trên xoài cát Hoà Lộc 8 năm tuổi trong mùa nghịch làm tăng tỉ lệ ra hoa và năng suất gấp hai lần so với đối chứng. Tuy nhiên, Rademacher (2000) cho biết PBZ được vận chuyển hầu như hoàn toàn trong cây nhưng hấp thụ tương đối kém ở các bộ phận của chồi nên tưới vào đất là biện pháp áp dụng đạt kết quả hơn.

Nhằm xác định phương pháp xử lý PBZ hiệu quả nhất, Buronkar và Gunjate (1993) đã so sánh hiệu quả của hai phương pháp xử lý PBZ là phun lên lá ở nồng độ 500, 1.000 và 2.000 ppm và tưới vào gốc ở liều lượng 5 và 10 g a.i./cây trên sự ra trái cách năm của cây xoài Alphonso 16 năm tuổi trong 3 năm liên tục. Kết quả cho thấy rằng ngoại trừ biện pháp phun lên lá ở nồng độ 500 ppm không có hiệu quả so với đối chứng, cả hai biện pháp xử lý của PBZ đều làm cho cây xoài ra hoa sớm hơn so với đối chứng 3-4 tuần, tỉ lệ ra hoa, năng suất cao hơn 2,6 lần và làm giảm đặc tính ra trái cách năm nhưng không làm ảnh hưởng đặc tính của trái. Tuy vậy, biện pháp xử lý tưới vào gốc có nhiều tiện lợi, dễ áp dụng và ít chi phí hơn so với biện pháp phun lên lá (Burondkar and Gunjate, 1993; Burondkar và ctv., 1997) và có hiệu quả làm tăng sự ra hoa và năng suất (Winston, 1992). Qua thí nghiệm xử lý ra hoa cho xoài Khiew-Savoey 3 năm tuổi bằng cách tưới PBZ (6 g/cây) và sau đó kích thích ra hoa bằng Thiourea ở nồng độ 0,5%, Tongumpai và ctv. (1997a) cho rằng quá trình hình thành mầm hoa hoàn tất sau khi xử lý PBZ 90 ngày, nếu kích thích ra hoa sớm hơn thời gian nầy cây chỉ ra chồi hoặc tỉ lệ ra chồi thấp.
– Hiệu quả của PBZ lên sự ra hoa, năng suất và phẩm chất trái

Sự khác nhau cơ bản của PBZ và Nitrat kali lên sự ra hoa xoài là Nitrate kali phá sự miên trạng mầm hoa, thúc đẩy sự phân hoá mầm hoa làm cho hoa phát triển trong khi PBZ thúc đẩy sự hình thành mầm hoa thông qua việc ức chế quá trình sinh tổng hợp GA, làm giảm nồng độ GA ở chồi ngọn (Tongumpai và ctv., 1991). Do đó, Nunẽz-Elisea và ctv. (1993) xử lý PBZ bằng cách phun lên lá ở nồng độ từ 1.000-2.000 ppm trong điều kiện chế độ nhiệt 30oC/25oC (ngày/đêm) cây xoài không ra hoa sau 75 ngày, trong khi nếu xử lý hoá chất trong điều kiện nhiệt độ 18oC/10oC thì cây ra hoa trên 90%. Điều nầy cho thấy rằng nhiệt độ thấp đã làm phá miên trạng và thúc đẩy sự ra hoa. Như vậy, PBZ chỉ có tác dụng thúc đẩy sự hình thành mầm hoa. Trần Văn Hâu (1997) nhận thấy khi xử lý ra hoa cho xoài cát Hoà Lộc 8 năm tuổi ở Cao Lãnh, Đồng Tháp bằng cách tưới Paclobutrazol vào đất ở liều lượng 5 g a.i/cây, cây xoài ra hoa sau 92 ngày mà không cần kích thích ra hoa mặc dù tỉ lệ ra hoa thấp (15,6%). Để xác định thời kỳ phá miên trạng, thúc đẩy sự ra hoa có hiệu quả nhất sau khi xử lý PBZ trên cây xoài Cát Hoà Lộc 5 năm tuổi, Nguyễn Thị Thuỳ Dung (2002) tưới PBZ vào đất ở liều lượng 4 g a.i/cây và sau đó kích thích ra hoa bằng Thiourea ở nồng độ 0,5% ở những thời điểm khác nhau. Kết quả cho thấy rằng kích thích ra hoa ở thời điểm 2 tháng sau khi xử lý PBZ có hiệu quả kích thích ra hoa, nhưng phát hoa ngắn, số hoa/phát thấp nên năng suất thấp hơn so với nghiệm thức kích thích ra hoa ở giai đoạn 3 tháng sau khi phun PBZ.

Kích thích ra hoa xoài Haden 4 năm tuổi bằng cách tưới PBZ vào đất ở các nồng độ 5-15 g a.i./cây, Ferrari và Sergent (1996) nhận thấy tất cả các nghiệm thức có xử lý PBZ đều cho tỉ lệ ra hoa cao hơn, thời gian ra hoa kéo dài hơn so với đối chứng, đặc biệt phát hoa xuất hiện ở dưới chồi ngọn và cả chồi nách mà đều nầy không xuất hiện ở nghiệm thức đối chứng. Trên cây xoài Alphonso 34 năm tuổi, xử lý PBZ vào tháng 7 với liều lượng từ 2,5-10 g a.i./cây giúp cho cây ra hoa sớm hơn cây đối chứng từ 11,4 – 28,8 ngày và đạt tỉ lệ ra hoa 70,3-91,6% so với 3% ở nghiệm thức đối chứng. Kết quả thí nghiệm nầy cho thấy rằng tỉ lệ ra hoa tăng dần khi tăng liều lượng PBZ từ 2,5 g a.i./cây đến 10 g a.i./cây (Burondkar và ctv., 1997). Ở Darwin thuộc miền Bắc nước Úc là vùng có khí hậu nhiệt đới, nhiệt độ ấm làm cho giống xoài Kensington Pride ra hoa và đậu trái không ổn định. Blaikie và Kulkarni (2002) đã tiến hành khảo sát hiệu quả của việc xử lý PBZ bằng cách tưới vào đất hàng năm sau khi thu hoạch nhằm ức chế sự tổng hợp GA. Kết quả ở năm đầu tiên cho thấy biện pháp nầy đã làm cho cây xoài ra hoa sớm hơn nhiều tuần, hoa ra mạnh hơn và năng suất tăng 50% so với nghiệm thức đối chứng.

Salomon và Reveuni (1994) tìm thấy xử lý PBZ ở liều lượng 20, 60 và 240 mg/cây cho cây xoài 13-1 (xoài dùng làm gốc ghép của Israel) nhân giống từ hột được trồng trong chậu đạt tỉ lệ ra hoa 95-100% trong mùa xuân, 32 tháng sau khi nẩy mầm, tỉ lệ ra hoa không phụ thuộc vào liều lượng PBZ áp dụng so với 25% cây ra hoa ở cây không xử lý PBZ.

Khảo sát sự liên hệ giữa việc xử lý nhiệt độ thấp và phun các chất ức chế tăng trưởng thuộc nhóm triazol như PBZ và Uniconazol (nồng độ 2.000 ppm và 500 ppm, theo thứ tự) lên sự ra hoa xoài Tommy Atkin, Núnẽz-Elisea và ctv. (1993) cho biết việc xử lý hoá chất kết hợp với xử lý nhiệt độ lạnh ở chế độ ngày và đêm 18oC/10oC kích thích ra hoa hơn 90% số chồi so với 74% ở nghiệm thức chỉ xử lý nhiệt độ lạnh và sự kết hợp nhiệt cũng làm cho cây xoài ra hoa sớm hơn nghiệm thức chỉ xử lý nhiệt độ thấp 21 ngày. Trong khi đó, ở nghiệm thức xử lý hoá chất ức chế tăng trưởng trong điều kiện nhiệt độ cao (30oC/25oC) đã làm giảm sự sinh trưởng và chiều dài cơi đọt nhưng không kích thích ra hoa. Điều nầy cho thấy rằng yếu tố nhiệt độ thấp là yếu tố quan trọng quyết định sự ra hoa trên cây xoài. Việc phun các chất ức chế tăng trưởng có tác dụng thúc đẩy sự ra hoa tốt hơn trong điều kiện nhiệt độ thấp nhưng nếu trong điều kiện nhiệt độ cao thì việc xử lý các hoá chất ức chế sinh trưởng như PBZ hay Uniconazol cũng không đem lại hiệu quả mà chỉ làm giảm sự sinh trưởng của cây xoài mà thôi.

Ờ Ấn Độ, Burondkar and Gunjate (1991) cho biết xử lý PBZ ở liều lượng bằng cách tưới vào gốc với liều lượng 6g a.i./cây đã làm tăng tỉ lệ ra hoa trong năm thuận cũng như năm nghịch so với đối chứng. Ở Thái Lan, Charnvichit (1989) cho biết xoài Kiew Savoey ra hoa đầu tiên sau khi xử lý PBZ từ 91-112 ngày. Tuy nhiên trong mùa nghịch cần tiến hành xử lý phá miên trạng mầm hoa hoa bằng Nitrat kali ở giai đoạn 8 – 10 tuần sau khi xử lý PBZ (Voon và ctv., 1991). Trên cây xoài Kiew Savoey 2 năm tuổi xử lý PBZ bằng cách tưới vào đất ở liều lượng 6 g a.i./cây và sau đó phun Nitrate kali ở nồng độ 2% ở giai đoạn 8 và 10 tuần sau khi xử lý PBZ đạt tỉ lệ ra hoa lần lượt là 13,8% và 21,3% (Juthamanee, 1989)

Khi phun PBZ ở nồng độ 2.000 hoặc 3.000 mg/L sẽ làm tăng phẩm chất trái qua việc làm tăng TSS, TA hàm lượng ascorbic acid, hàm lượng carotenoid, tinh bột và tồn trữ được 12 ngày trong điều kiện nhiệt độ phòng (Khader, 1990).

– Ảnh hưởng của PBZ lên năng suất

Từ tác động của PBZ làm tăng tỉ lệ ra hoa và đậu trái dẫn đến làm tăng số trái/cây. Khi xử lý PBZ trên cây xoài Haden 5 năm tuổi ơ liều lượng 15 g a.i./cây, Sergent và ctv. (1997) cho biết kết quả đạt năng suất rất tốt và giảm được hiện tượng ra trái cách năm trên giống xoài nầy. Vuillaume (1991) cũng ghi nhận khi tưới gốc với liều lượng 16 g trên 3 giống xoài Keitt, Brooks và Lippens đã làm tăng số trái và trọng lượng trái trên cây. Voon và ctv. (1991) cho biết cây xoài xử lý PBZ làm tăng số trái/cây nhưng không là giảm kích thước trái. Phun PBZ ở nồng độ 2.000ppm làm tăng số trái/cây (126 trái) cao hơn so với phun Nitrate kali ở nồng độ 2,6% và 1,26% kết hợp với ethephon ở nồng độ 400 ppm trên cây xoài Kiew Savoey (Yotpetch, 1988).

– Ảnh hưởng bất lợi và sự lưu tồn của PBZ

Quan tâm đến những ảnh hưởng bất lợi khi sử dụng PBZ liên tục trong nhiều năm, Rowley (1990) nhận thấy chiều cao cây vãi giảm sau 19 tháng xử lý PBZ bằng cách tưới vào đất. Winston (1992) cho thấy rằng năng suất có khuynh hướng giảm nếu áp dụng PBZ liên tiếp hai năm liền ở cùng một nồng độ. Ở liều lượng lớn hơn 4g a.i./cây làm cho phát hoa ngắn, kết chặt lại một cách không bình thường. Trên cây xoài Thanh Ca 4 năm tuổi xử lý 4 g a.i./cây tương đương với 1 g a.i./m đường kính tán cũng gây ra hiện tượng tương tự (Trần văn Hâu, thông tin cá nhân, chưa xuất bản). Hai ông cũng cho ghi nhận trong hai năm đầu áp dụng PBZ (ngoại trừ việc phun ở nồng độ 500ppm ở năm thứ hai) thì cả hai biện pháp phun lên lá hay tưới vào đất đều thúc đẩy sự ra hoa sớm hơn so với đối chứng nhưng trong năm thứ ba thì biện pháp phun lên lá không có hiệu quả. Do đó, Goguey (1990) kết luận rằng nên sử dụng PBZ trong hai năm liên tục, sau đó nghỉ một năm trước khi bắt đầu một chu kỳ mới.

Ảnh hưởng bất lợi của PBZ lên sự sinh trưởng của cây xoài cũng được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu. Ap dụng phương pháp tưới vào đất liên tục trong 3 năm ở liều lượng 5 và 10g a.i./cây xoài 16 năm tuổi làm giảm tỉ lệ ra đọt (5,12% so với 48% ở nghiệm thức đối chứng), chiều dài chồi mới xuất hiện ngắn hơn so với đối chứng (12,2 và 11,3 cm so với 19,5 cm) (Buronkar và Gunjate, 1993). Trên cây xoài giống Blanco 1,5 tuổi xử lý PBZ bằng cách phun lên lá (750, 1.125 và 1.500 ppm) hay tưới vào đất (750, 1.500 và 2.250 mg/cây), Werner (1993) tìm thấy ở tất cả các nghiệm thức đều làm giảm kích thước lá. Tác giả cũng nhận thấy việc xử lý PBZ bằng cách tưới vào đất làm ảnh hưởng đến hàm lượng các chất dinh dưỡng trong lá, trong đó, chất P, K và Cu giảm nhưng N, Ca, Mn và Zn thì lại tăng. Trên cây xoài Nam Dok Mai Twai No. 4 Charnvichit và ctv. (1991) tìm thấy rằng ở liều lượng 1,5 g a.i./m đường kính tán có thể làm giảm chiều cao cây và chiều rộng tán lần lượt là 19,3% và 15,8% và thông qua chiều dài của đọt non mới xuất hiện cho thấy ảnh hưởng của PBZ lên sự sinh trưởng kéo dài một năm.

Ngoài ảnh hưởng bất lợi cho cây trồng khi xử lý PBZ thì ảnh hưởng lưu tồn của hoá chất nầy trong đất và trong các bộ phận của cây cũng là một vấn đề quan trọng được nhiều người quan tâm nghiên cứu. Qua thí nghiệm xử lý PBZ bằng biện pháp tưới vào đất với liều lượng 8 g a.i./cây, phun lên lá ở nồng độ 1.000 ppm dưới điều kiện có và không có che phủ mặt líp và tiêm vào thân với liều lượng 400mg/cây trên cây xoài Nam Dok Mai, Subhadrabandhu và ctv. (1999) nhận thấy PBZ không lưu tồn trong đất nếu xử lý bằng phương pháp tiêm vào thân hoặc phun lên lá mà có che phủ mặt líp, trong khi đó PBZ lưu tồn trong đất 3 tháng khi phun lên lá mà không có che phủ mặt líp và lưu tồn 11 tháng nếu xử lý bằng phương pháp tưới vào đất. Về sự lưu tồn của PBZ trong lá, kết quả nghiên cứu nầy cho thấy rằng mức độ lưu tồn của hoá chất cao nhất khi phun lên lá trong khi phương pháp tưới vào đất hoặc tiêm vào thân thì mức độ lưu tồn rất thấp và tác giả không tìm thấy có sự lưu tồn của hoá chất trên trái xoài qua tất cả các biện pháp xử lý.

Tóm lại, hiện nay PBZ được coi là chất có tác dụng ức chế quá trình sinh tổng hợp GA có hiệu quả nhất và là phương tiện có hiệu quả trong việc kiểm soát sự ra hoa xoài. Tuy vậy, để sản xuất xoài mùa nghịch có hiệu quả Nartvaranant và ctv. (2000) khuyến cáo những kỹ thuật chủ yếu như sau:

Sử dụng PBZ bằng cách phun lên lá hay tưới vào đất ở nồng độ thích hợp.

Sử dụng những giống xoài có đặc tính ra hoa sớm như: Nam Dok Mai Tawai (sớm), Fahlan, Salaya, Chok Anan, và Boon Bun Dan.

Chọn vùng thích hợp có điều kiện nhiệt độ thấp, có sự khô hạn cần thiết và đất phải thoát nước tốt.

 Quản lý nước tốt, đặc biệt là rất khó trong mùa mưa

Tuy nhiên, điều cần phải lưu ý là việc kích thích ra hoa chỉ đạt kết quả trên những cây khoẻ, còn những cây không có đủ các chất carbohydrate biến đổi sẽ đáp ứng rất kém với sự xử lý PBZ (Phavaphutanon và ctv., 2000).

Xử lý paclobutrazol bằng cách phết vào gốc thân
Xử lý paclobutrazol bằng cách phết vào gốc thân

* Nhóm chất bắt chước cấu trúc của acid 2-oxoglutaric

Nhóm chất bắt chước cấu trúc của acid 2-oxoglutaric là chất có chất nền kết hợp của hai quá trình oxid hoá, xúc tác các bước sau trong quá trình hình thành GA. Nghiên cứu với sự điều chế tế bào tự do phát hiện rằng hầu hết các bước tiếp theo sau GA12-aldehyde đền bị ngăn cản bởi prohexadione-Ca. Sự hydroxylation ở vị trí 3 (hình thành GA1 từ GA20) và ở vị trí 2 (sự biến đổi của GA1 thành GA8). Tác động của nhóm nầy là ngăn cản một cách đặc biệt 3-hydroxylation, từ đó ngăn cản sự hình thành các GA có hoạt tính cao từ các tiền chất không hoạt động. Nhóm nầy bao gồm các chất Prohexadione-Ca, Trinexapact-ethyl và Daminozide (B-995, SADH). Các chất trong nhóm nầy được dùng để ổn định thân cây ngũ cốc, hoa màu và cây cải dầu; kiểm soát sự sinh trưởng của cỏ trồng và làm giảm sự sinh trưởng dinh dưỡng trên cây ăn trái.
Hình 4.12 Cấu tạo của nhóm chất bắt chước cấu trúc của 2-oxoglutaric. I: Prohexadione-Ca; II: Trinexapacethyl; III: Daminozide (SADH, B-995, B-9 hoặc Alar); IV: 2-oxoglutaric acid.

Phát hoa xoài Thanh Ca bị ảnh hưởng do xử lý paclobutrazol với liều lượng 40 g trên 1 cây lọai Paclobutrazol 10%
Phát hoa xoài Thanh Ca bị ảnh hưởng do xử lý paclobutrazol với liều lượng 40 g trên 1 cây lọai Paclobutrazol 10%

* Nhóm chất 16, 17-Dihydro-GA5

Nhóm 16, 17-Dihydro-GA5 và những cấu trúc liên quan tác động chủ yếu bởi sự bắt chước tiền chất GA của hai quá trình oxid hoá tương tự. Bằng chứng cho thấy hiệu quả ức chế sinh trưởng do sự ngăn cản sự oxid hoá trong giai đoạn sau (hình thành GA1) của quá trình sinh tổng hợp GA, đặc biệt là sự hydrogen hoá nhóm 3. Nhóm nầy bao gồm các chất exo-16, 17-Dihydro-GA5-13-acetat. Các dẫn xuất của 16, 17-dihydro đặc biệt là GA5 có tương tác rất đặc biệt với sự hình thành GA của các loài cỏ thuộc loài Graminae. Hiệu quả của 16, 17 dihydro-GAs tương tự như prohexadione-Ca, tức là làm giảm nồng độ GA1 trong khi nồng độ GA20 thì tăng đáng kể trên cây Sorghum bicolor.
Hình 4.13 Cấu tạo của chất 16, 17-dihydro-GAs exo 16, 17-Dihydro-GA5-13 acetate
Chlorate kali (KClO3)

Bắt đầu từ giữa năm 1999, việc sử chlorat kali kích thích ra hoa có hiệu quả trên cây nhãn E-daw (giống nhãn khá nổi tiếng của Thái Lan) trồng ở Đồng Nai và những kết quả từ Thái Lan cho biết việc sử dụng chlorate kali để kích thích cho nhãn ra hoa đã làm xôn xao dư luận người trồng nhãn. Bởi vì từ lâu, người trồng nhãn chỉ áp dụng biện pháp kích thích cho nhãn ra hoa chủ yếu bằng biện pháp khoanh cành mà kết quả thường không ổn định, đặc biệt là trong mùa nghịch. Do đó, việc tìm ra một hóa chất có hiệu quả kích thích ra hoa có hiệu quả và ổn định rất có ý nghĩa rất lớn về mặt khoa học cũng như trong sản xuất.

* Đặc tính của Chlorate kali

Chlorate kali là một chất có tính oxid hóa rất mạnh, phóng thích ra khí oxy khi bị oxid hóa (KCLO3  KClO + O2), có thể dùng như một chất diệt cỏ, làm lá bị vàng và rụng khi phun lên lá hoặc làm rễ và chóp rễ bị thối khi tưới vào đất. Khi áp dụng ở nồng độ thấp hơn liều lượng để diệt cỏ, chlorate kali sẽ làm lá bị vàng, tinh bột trong thân và rễ bị phân hủy. Chlorate kali là một chất dễ cháy và gây nổ khi hỗn hợp với một số chất khác như một số loại phân bón có gốc ammonium. Theo khuyến cáo của các cơ quan nghiên cứu thì việc bảo quản chlorate kali cần phải tránh những những va chạm, ma sát. Tránh xa những chất dễ gây cháy như xăng dầu, các chất hữu cơ, acid, các muối ammonium (như phân SA). Không nên để hóa chất trên sàn gỗ. Tránh gây ra cháy, nổ khi vận chuyển chlorate kali cũng là vấn đề cần được quan tâm đúng mức để bảo đảm sự an toàn về người và tài sản. Các nguyên tắc an toàn khi sử dụng hóa chất phải được chấp hành nghiêm ngặt để đề phòng ảnh hưởng của hóa chất đến sức khỏe của người sử dụng

Ngoài ra, việc tiếp xúc với hóa chất qua da, mắt, nuốt vào bụng hay hít vào phổi cũng có thể làm ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của người sử dụng.

Do khả năng có thể gây cháy, nổ nên chlorate kali phải được sử dụng với một chất chống cháy hòa tan trong nước như Magnsium chloride (MgCl2) hoặc urê và phải được bảo quản rất kỹ trong điều kiện mát, khô ráo, ngăn cản sự cháy bằng cách tránh xa các chất acid, chất hữu cơ, lưu huỳnh, bột kim loại, muối ammonium và tránh xa các vùng có nguy cơ cháy.

* Biện pháp xử lý

Tổng kết một số biện pháp xử lý ra hoa trên nhãn ở Thái Lan bằng Chlorate kali, Manochai và ctv. (2005) cho biết có thể tưới vào đất với liều lượng 4-8 g/m2 tùy theo giống, phun lên lá ở nồng độ 1.000 ppm hoặc tiêm vào thân với liều lượng 0,25 g/cm đường kính nhánh. Trong mùa lạnh và khô có tỉ lệ ra hoa cao (80-90%) hơn so với mùa mưa (dưới 50%). Xử lý khi lá 40-45 ngày tuổi. Xử lý bằng cách phun lê lá, Lê Văn Bé và ctv. (2003) nhận thấy ở nồng độ 2.000-4.000 ppm cây nhãn Da Bò ra hoa 100% sau khi xử lý 30 ngày. Mặc dù biện pháp xử lý bằng phương pháp tiêm vào thân không gây ảnh hưởng đến môi trường đất và làm chết rễ nhưng do khó áp dụng nên nhà vườn vẫn áp dụng biện pháp tưới vào đất. Theo Wong (2000) nồng độ xử lý KClO3 tùy thuộc vào một số yếu tố sau:

Tán cây: Tán cây càng rộng lượng hóa chất càng nhiều
Loại đất: Đất cát hiệu quả cao hơn đất sét
Nguồn nước: Cần thiết cho vùng mưa không đều
Sức khỏe của cây: Cây phải khỏe và miên trạng trong sự sinh trưởng dinh dưỡng
Sự quản lý vườn
Giống: Giống E-Daw xử lý 8 g/m2, trong khi giống Si-Chompoo xử lý 1-4 g/m2

* Tác động bất lợi của chlorate kali

Hiện nay việc xử lý cho nhãn ra hoa bằng chlorate kali chủ yếu áp dụng biện pháp tưới vào gốc vì biện pháp phun lên lá làm lá rụng và hiệu quả kém hơn. Khi tưới chlorate kali vào đất, hóa chất sẽ được rẽ cây nhãn hấp thu và sau đó làm chết rễ. Rễ cây nhãn hấp thu hóa chất càng nhanh khi đất càng ẩm ướt. Nếu sau khi tưới hóa chất vào đất mà không tiếp tục tưới nước cho cây nhãn liên tiếp hai ba ngày sau thì hiệu quả hấp thu hóa chất vào rễ sẽ kém. Nói cách khác là tỉ lệ ra hoa sẽ thấp. Do hóa chất được hấp thu vào rễ trong đất nên hiệu quả của việc xử lý tùy thuộc vào đặc tính của đất. Việc chảy tràn do đất sét nặng hay bị thấm lậu do đất có thành phần cơ giới quá nhẹ sẽ làm giảm hiệu quả của hóa chất. Do tác động của chlorate kali là làm chết rễ, đặc biệt là ở các chóp rễ-nơi tổng hợp ra các chất điều hóa sinh trưởng chuyển lên thân, lá – có thể đã làm cho cây nhãn bị ‘stress’ và kích thích cây nhãn ra hoa. Như vậy khi tưới hóa chất vào đất với nồng độ càng cao sẽ làm cho rễ cây nhãn chết càng nhiều gây ra hiện tượng ‘stress’ trên cây nhãn càng mạnh có thể làm chết cây. Khảo sát tác động của chlorate kali lên sự biến đổi hàm lượng các chất dinh dưỡng trong đất, Lê Văn Bé và ctv. (2003) nhận thấy 7 ngày sau khi xử lý hàm lượng đạm dễ tiêu dạng NH4+ tăng lên 18 lần, NO3- tăng 12 lần, lân dễ tiêu tăng 3 lần và kali trao đổi tăng một ít so với đối chứng. Tác giả cho rằng chlorate kali đã oxid hóa chất hữu cơ trong đất làm tăng các chất vô cơ nầy và đây có lẽ là ngyên nhân làm cho lá nhãn cây có xử lý chlorate kali có màu xanh một cách bất thường (tăng hàm lượng diệp lục tố) ở gai đọan ra hoa.

Qua kết quả bước đầu khảo sát tác động của chlorate kali lên rễ của cây nhãn Da Bò cho thấy tưới vào đất ở nồng độ 80 g/m đường kính tán rễ non bị thiệt hại đến 50 % và tỉ lệ rễ bị thối nhũn đạt 20 % sau 3 ngày kể từ khi tưới hóa chất vào đất và tỉ lệ nầy giảm còn 23 % sau 3 tháng. Đối với nồng độ 20 g/m đường kính tán thì chỉ có 12 % rễ bị thiệt hại sau ba ngày và 15 % rễ bị nhũn sau 7 ngày và sự thiệt hại của rễ chỉ còn khoãng 5 % sau ba tháng. Về tác động của chlorate kali lên sự ra hoa trong mùa thuận của cây nhãn Tiêu Da Bò thì nồng độ từ 20-80 g/m đường kính tán đều cho tỉ lệ ra hoa trên 80 % và không khác biệt với biện pháp xử lý khoanh cành (Trần Văn Hâu và ctv., 2002). Khi khảo sát tác dộng của Chlorate kali lên đặc tính sinh lý của cây, Hegele và ctv. (2004) nhận thấy sau khi xử lý chlorate kali quang hợp của cây giảm 10 lần.

Khảo sát dư lượng trong trái nhãn “Do” dưới ảnh hưởng của biện pháp xử lý cholrate kali, Kanaree và Pankasemsuk (2005a) không tìm thấy sự hiện diện của ClO3–, ClO2– và ClO– trong thịt trái, trong khi hàm lượng K+ và Cl- không khác biệt giữa trái có và không xử lý. Kanaree và Pankasemsuk (2005b) cũng nhận thấy khi xử lý chlorate kali ở các nồng dộ 0, 200, 500 và 800 g/cây không làm ảnh hưởng đến một số chỉ tiêu đánh giá phẩm chất trái như kích thước trái, kích thước hạt, màu sắc vỏ trái, TSS, trọng lượng trái tươi và trọng lượng trái khô.

Hiện nay việc sử dụng chlorate kali để kích thích cho nhãn ra hoa quanh năm hầu như đã được khẳng định ở Thái Lan (Hegele và ctv., 2004). Tổng hợp các kết quả nghiên cứu hiệu quả của chlorate kali lên sự ra hoa nhãn trong mùa nghịch, cho thấy biện pháp tưới vào đất ở giai đoạn lá lụa với nồng độ từ 15-30 g/m đường kính tán đạt hiệu quả cao trong khi xử lý bằng cách phun lên lá ở nồng độ 2.000 ppm có thể làm rụng lá và chết cây nhưng hiệu quả không cao (Manochai và ctv., 2005). Tuy nhiêu nếu xử lý KClO3 cao 250-300 g/cây tỉ lệ ra hoa rất cao, đạt tỉ lệ 100 % nhưng có những ghi nhận cho thấy trọng lượng trái nhãn bị giảm (<10 g/trái) có lẻ do số lượng rễ bị thiệt hại khi xử lý hóa chất nhiều, sự hồi phục rễ non không kịp thời đã làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trái nhãn. Hiện nay, để giảm bớt thiệt hại của biện pháp khoanh cành và xử lý chlorate kali ở nồng độ cao, nông dân trồng nhãn ở ĐBSCL đã áp dụng biện pháp xử lý cho nhãn Tiêu Da Bò ra hoa bằng cách tưới chlorate kali ở nồng độ vừa phải (từ 10-20 g/m đường kính tán) và khoanh cành với chiều dài vết khoanh chỉ từ 2-3 mm. Biện pháp nầy tỏ ra có hiệu quả trong việc bảo đảm khả năng sản xuất lâu dài của cây đồng thời đảm bảo được hiệu quả ra hoa vì trong một số trường hợp xử lý chlorate kali không đạt hiệu quả có thể bị ảnh hưởng bởi điều kiện đất đai, mùa vụ, tình trạng sinh trưởng của cây. Điều cần chú ý khi xử lý chorate kali là ở thời điểm lá non hiệu quả của chorate kali thấp. Để xác dịnh điều nầy, Hegele và ctv. (2004) tìm thấy hàm lượng auxin trong lá non cao và có lẽ đã ngăn cản sự di chuyển IAA từ chồi bởi cơ chế tự ức chế.
Morphactin (Morphactin formular-MF)

MF bắt nguồn từ hydroxyfluorene-9-carboxylic acid, là một chất điều hoà sinh trưởng tổng hợp, có tác dụng ngăn cản sự phân chia tế bào ở mô phân sinh ngọn, ức chế sự sinh trưởng của chồi, sự kéo dài của lóng, cản trở địa hướng động và quang hướng động của cây (Schneider, 1970). MF có đặc tính làm chậm sự sinh trưởng giống với các chất CCC, B-nine nhưng không như các chất làm chậm sự sinh trưởng, MF không làm ảnh hưởng đến quá trình sinh tổng hợp GA (Togoni và ctv., 1967) và được biết nó làm rối loạn khả năng quang hướng động và địa hướng động của các cơ quan của cây (Khan, 1967; Sankhla and Sankhla, 1968). Trên cây bơ, Phun Belerex (GA3) ở nồng độ 500ppm và MF ở nồng độ 100 ppm gần ngày nở hoa sẽ làm hoa bị biến dạng và trái không hột. Ngoài ra, MF 100 ppm còn làm đảo lộn mô hình ra hoa của nhóm B, phase cái vào buổi sáng và phase đực vào buổi chiều (Levin, 1981). MF còn có tác dụng ngăn cản sự vận chuyển phân cực của auxin trong gân chính của lá cam quýt nhưng không làm thiếu auxin tự do trong sự hấp thụ ở phần đỉnh của lá nên Goren và ctv. (1986) đã đề nghị sử dụng MF như là chất ngăn cản sự rụng lá bởi nó làm chậm hoạt động của enzyme phân giải vách tế bào, một cơ chế không liên quan đến sự ngăn cản sự vận chuyển của auxin đến vùng rụng của MF Trên cây xoài, MF có tác dụng làm giảm hoạt động sinh trưởng, ra hoa sớm và cải thiện năng suất (Murray, 1998). Nhằm cải thiện khả năng ra hoa của giống xoài Kensington Pride ở vùng Darwin, thuộc miền Bắc nước Úc, Leonardi và ctv. (1999) đã nghiên cứu biện pháp sử dụng hoá chất MF và PBZ so với biện pháp được áp dụng lâu năm ở vùng nầy là khấc thân. Qua theo dõi năng suất của 11 điểm thí nghiệm từ 2 – 4 năm cho thấy có 8/11 điểm năng suất của cây xoài được xử lý bằng phương pháp cột dây có thấm MF (nồng độ 0,0014 g a.i./cây) cao hơn so với đối chứng, trong đó có thí nghiệm so sánh giữa hoá chất MF và PBZ (1,5 – 1,8 g a.i./cây, xử lý bằng cách tưới xung quanh gốc) thì hiệu quả của MF cao hơn hẳn so với PBZ và đối chứng, trong khi PBZ không có khác biệt so với đối chứng. Cũng so sánh hiệu quả của hai loại hoá chất MF và PBZ trên sự ra hoa, năng suất và một số đặc tính sinh lý của xoài Kensington Pride, Gonález và Blaikie (2003) đã xử lý MF bằng cách buộc dây có thấm MF ở nồng độ 0,5% và PBZ xử lý bằng cách tưới vào đất với liều lượng trung bình từ 5 – 7,5 g a.i./cây. Kết quả nghiêu cứu cho thấy rằng cả hai nghiệm thức xử lý MF và PBZ đều có tác dụng cải thiện đặc tính ra hoa của giống xoài Kensington Pride so với đối chứng không xử lý hoá chất cũng như khấc thân. Tuy nhiên, chỉ có nghiệm thức xử lý PBZ là cải thiện được năng suất trái/m2, trong khi năng suất trái của nghiệm thức xử lý MF không khác biệt so với đối chứng. Năng suất kinh tế của cây xoài được xử lý MF thấp được giải thích do giảm tỉ lệ quang hợp của lá gây ra sau khi xử lý MF, giảm diện tích lá do lá rụng và cây mang nhiều trái nhưng trái nhỏ nên năng suất kinh tế thấp hơn so với cây xoài được xử lý PBZ. Như vậy qua thí nghiệm nầy phù hợp với nhận xét của Leonardi và ctv. (1999) cho rằng PBZ ở liều lượng 1,5 – 1,8 g a.i./cây là quá thấp để có hiệu quả và nồng độ của MF ở mức 0,5 – 0,6% là hơi cao và có thể làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây xoài như làm giảm khả năng đồng hoá khí CO2, sự vận chuyển nước, giảm diện tích do lá bị rụng như kết luận của Gonález và Blaikie (2003). Qua thí nghiệm nầy, González và Blaikie (2003) cũng cho biết không có bằng chứng cho thấy MF có hiệu quả trong năm thứ hai. Hai ông cũng nhận thấy rằng cây xoài được xử lý MF bị giảm nghiêm trọng khả năng đồng hóa khí CO2, khả năng truyền dẫn của khí khổng và sự vận chuyển nước cho tới 4 tháng sau khi xử lý MF. Cây xoài sau khi quét dung dịch MF lên thân cây cũng bị giảm sự trao đổi khí trên lá (Murray, 1998). Trong khi đó, cây được xử lý PBZ có khả năng đồng hóa khí CO2 cao hơn cây xử lý MF và tương tự với cây đối chứng nhưng trong mùa khô thì sự đồng hoá khí CO2 của cả hai nghiệm thức và đối chứng đều cò tỉ lệ tương tự. Hàm lượng chlorophyll trong lá của cây xử lý MF cũng thấp hơn so với cây xử lý PBZ trong năm xử lý và không khác biệt nhau trong năm tiếp theo và quan trọng hơn cả là năng suất kinh tế của xoài xử lý PBZ cao hơn gấp 2-3 lần so với cây xử lý MF.

Các biện pháp xử lý MF (cột dây có thấm MF và quét MF vào rảnh khấc trên thân đều cho hiệu quả tương tự trên sự ra hoa, năng suất trái và sự sinh trưởng. Với phương pháp quét MF vào rảnh khấc thì nồng độ từ 0,03-0,06g a.i/cây, tuỳ theo đường kính gốc thân, tỏ ra có hiệu quả mặc dù trong một số trường hợp trong thí nghiệm rộng ngoài đồng có biểu hiện lá bị vàng. Điều nầy cho thấy nồng độ MF có thể hơi cao. Biện pháp quét MF vào rãnh khấc rộng (10 mm) có hiệu quả cao hơn rãnh khấc nhỏ (5 mm). Mặc dù không có sự khác biệt giữa hai biện pháp xử lý MF nhưng biện pháp quét vào vết khấc trên thân ít có hiệu quả thực tế vì phải làm lại hằng năm, làm tăng chi phí sản xuất so với biện pháp buộc dây có thấm MF chỉ thấm MF có một lần nhưng hiệu quả kéo dài hơn một năm. Ngoài ra, biện pháp quét vào vết khấc cũng có thể gây ra sự vượt quá nồng độ làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây. So sánh giữa phương pháp cột dây và cột dây có thấm MF thì nồng độ từ 0,002-0,01 g a.i./cây có thể quá thấp để có hiệu quả, do đó cần có những thí nghiệm buộc dây thấm MF ở nồng độ cao hơn

Về thời điểm xử lý MF, kết quả cho thấy rằng biện pháp cột dây có thấm MF từ tháng 9-11 ở liều lượng 0,002 g a.i./cây không có hiệu quả trong năm xử lý nhưng trong năm tiếp theo nghiệm thức xử lý vào tháng 9 cho năng suất cao gấp 2,5 lần so với đối chứng, trong khi đó xử lý bằng phương pháp quét vào vết khấc trên thân ở nồng độ 0,06 g a.i./cây từ tháng 11-3 năm sau thì xử lý vào tháng 2-3 năng suất không khác biệt so với đối chứng.

Tóm lại, việc xử lý MF đã làm cho xoài Kensington Pride ra hoa sớm hơn, tập trung hơn, làm tăng năng suất xoài, giúp cho nhà vườn có thể bán giá cao hơn 3 lần trong tháng 9, mặc dù trong một số trường hợp, nồng độ cao MF có thể làm giảm sự sinh trưởng cũng như năng suất kinh tế của cây xoài. Kết quả của những thí nghiệm nầy cho thấy rằng biện pháp buộc dây và buộc dây có thấm MF là biện pháp có tiềm năng phát triển thành biện pháp thực hiện cho nông dân nhằm cải thiện đặc tính ra hoa và năng suất của xoài Kensington Pride (Leonardi và ctv., 1999).

Xử lý xoài ra hoa bằng biện pháp khoanh thân và buộc dây có tẩm morphactin trên xoài Kensington pride ở Darwin
Xử lý xoài ra hoa bằng biện pháp khoanh thân và buộc dây có tẩm morphactin trên xoài Kensington pride ở Darwin

723 thoughts on “CÁC BIỆN PHÁP KÍCH THÍCH RA HOA

  1. Hi there! I could have sworn I’ve visited your blog before but after browsing through some of the articles I realized it’s new to me. Nonetheless, I’m definitely delighted I found it and I’ll be bookmarking it and checking back frequently!

  2. Your style is really unique compared to other folks I have read stuff from. Many thanks for posting when you have the opportunity, Guess I will just bookmark this page.

  3. After I originally left a comment I seem to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and now whenever a comment is added I recieve 4 emails with the exact same comment. Is there a way you are able to remove me from that service? Appreciate it!

  4. lifnur Cami Halıları olarak, en son teknolojiyi kullanarak hazırladığımız cami halıları ile müşterilerimizin taleplerini en kısa süre içerisinde karşılamayı temel ilke olarak benimseyip kalitemizden ve görsel çeşitliliğimizden ödün vermeden cami halısı üretimlerimize her geçen gün büyüyerek devam ediyoruz.

  5. Diğer bir model ise diğer iki modelin karışımından oluşmaktadır. Hem göbekli hem de saflı olarak planlanan modellerdir. Rahat ve düz bir kullanım alanı sunması ve mükemmel bir görüntü sağlaması ile tercih sebebidir. Elifnur Cami Halıları olarak cemaatlerimizin ihtiyaçlarını karşılarken bizi gönül rahatlığı ile tercih edebilirsiniz. Alev almayan ve küflenmeyen, uzun ömürlü ve dayanıklı cami halıları, her sene farklı motifleriyle sizlerin beğenisine sunulmaktadır. Caminizin ebatına ve cemaatin çokluğuna uygun olarak tasarlanan halılar sizin beğeniniz için tasarlanır. Cemaat beğenisine özel cami halısı bulabileceği firmamızdaki en önemli husus, halılarımızın leke tutmayan modeller oluşudur.

  6. Your style is very unique compared to other folks I’ve read stuff from. Many thanks for posting when you’ve got the opportunity, Guess I’ll just book mark this blog.|

  7. This design is incredible! You certainly know how to keep a reader amused. Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Fantastic job. I really loved what you had to say, and more than that, how you presented it. Too cool!|

  8. Great blog! Do you have any hints for aspiring writers? I’m planning to start my own blog soon but I’m a little lost on everything. Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many options out there that I’m totally confused .. Any ideas? Bless you!|

  9. Hi it’s me, I am also visiting this web page on a regular basis, this website is in fact nice and the users are in fact sharing pleasant thoughts.|

  10. Whoa! This blog looks exactly like my old one! It’s on a completely different topic but it has pretty much the same page layout and design. Great choice of colors!|

  11. I’m extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the nice quality writing, it is rare to see a nice blog like this one today.|

  12. Fantastic beat ! I would like to apprentice while you amend your web site, how can i subscribe for a blog web site? The account aided me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast provided bright clear concept|

  13. Howdy! I could have sworn I’ve been to this website before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me. Anyhow, I’m definitely happy I found it and I’ll be bookmarking and checking back frequently!|

  14. Thank you for great article. Bahis Forum – Canlı Spor Bahis Forumu, bedava bahis ve deneme bonusu casino forumu bahis forumu , deneme bonusu bahis forum ve en iyi bahis forumu, Forum Bahis

  15. Does your website have a contact page? I’m having a tough time locating it but, I’d like to send you an email. I’ve got some ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great site and I look forward to seeing it expand over time.|

  16. When I initially commented I seem to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and now each time a comment is added I recieve 4 emails with the same comment. There has to be a way you can remove me from that service? Kudos!|

  17. I’m really loving the theme/design of your blog. Do you ever run into any internet browser compatibility issues? A few of my blog readers have complained about my website not operating correctly in Explorer but looks great in Chrome. Do you have any tips to help fix this issue?|

  18. You’re so interesting! I don’t think I have read a single thing like that before. So wonderful to discover another person with original thoughts on this subject matter. Really.. thank you for starting this up. This web site is something that is required on the internet, someone with a little originality!|

  19. I know this site provides quality dependent content and extra stuff, is there any other web site which presents these things in quality?|

  20. No matter if some one searches for his essential thing, therefore he/she desires to be available that in detail, so that thing is maintained over here.|

  21. Hello there! Do you know if they make any plugins to safeguard against hackers? I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard on. Any suggestions?|

  22. Hi, i think that i saw you visited my web site thus i came to “return the favor”.I am trying to find things to improve my website!I suppose its ok to use a few of your ideas!!|

  23. Having read this I thought it was really informative. I appreciate you spending some time and effort to put this article together. I once again find myself spending a lot of time both reading and posting comments. But so what, it was still worth it!|

  24. Fantastic items from you, man. I’ve have in mind your stuff previous to and you’re just extremely fantastic. I actually like what you have acquired right here, really like what you’re stating and the way in which through which you assert it. You make it enjoyable and you still care for to stay it sensible. I can’t wait to read much more from you. This is really a wonderful web site.|

  25. You should take part in a contest for one of the most useful sites on the web. I’m going to recommend this web site!

  26. I love your blog.. very nice colors & theme. Did you design this website yourself or did you hire someone to do it for you? Plz reply as I’m looking to create my own blog and would like to know where u got this from. cheers|

  27. Link exchange is nothing else but it is simply placing the other person’s website link on your page at proper place and other person will also do similar in favor of you.|

  28. Right here is the right webpage for anyone who hopes to understand this topic. You understand so much its almost tough to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You certainly put a fresh spin on a subject which has been discussed for ages. Excellent stuff, just excellent!|

  29. Aw, this was an incredibly good post. Taking a few minutes and actual
    effort to generate a good article… but what can I say… I hesitate a whole lot and don’t manage to get nearly anything done.

  30. Hey There. I found your blog using msn. This is a very well written article. I will be sure to bookmark it and come back to read more of your useful information. Thanks for the post. I’ll definitely comeback.|

  31. Hey there! Quick question that’s completely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My website looks weird when browsing from my iphone. I’m trying to find a theme or plugin that might be able to resolve this problem. If you have any suggestions, please share. Thank you!|

  32. Hey there are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up my own. Do you require any html coding expertise to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!|

  33. My spouse and I absolutely love your blog and find the majority of your post’s to be precisely what I’m looking for. Does one offer guest writers to write content for you personally? I wouldn’t mind producing a post or elaborating on some of the subjects you write about here. Again, awesome weblog!|

  34. Hello would you mind sharing which blog platform you’re working with? I’m planning to start my own blog in the near future but I’m having a difficult time deciding between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Sorry for being off-topic but I had to ask!|

  35. Hi my friend! I want to say that this article is amazing, great written and come with approximately all vital infos. I’d like to look more posts like this .|

  36. First of all I want to say fantastic blog! I had a quick question which I’d like to ask if you do not mind. I was interested to know how you center yourself and clear your mind before writing. I have had difficulty clearing my mind in getting my ideas out there. I do take pleasure in writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes tend to be lost simply just trying to figure out how to begin. Any recommendations or hints? Cheers!|

  37. Heya this is kinda of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding experience so I wanted to get advice from someone with experience. Any help would be greatly appreciated!|

  38. Having read this I thought it was very enlightening. I appreciate you spending some time and energy to put this short article together. I once again find myself personally spending a significant amount of time both reading and commenting. But so what, it was still worth it!|

  39. Magnificent goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you are just too magnificent. I actually like what you have acquired here, certainly like what you are saying and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it sensible. I can’t wait to read far more from you. This is actually a wonderful website.|

  40. Heya! I’m at work surfing around your blog from my new iphone 4! Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts! Carry on the outstanding work!|

  41. Today, I went to the beach with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off topic but I had to tell someone!|

  42. Thanks for a marvelous posting! I genuinely enjoyed reading it, you happen to be a great author. I will be sure to bookmark your blog and will eventually come back in the foreseeable future. I want to encourage continue your great writing, have a nice afternoon!|

  43. What’s Happening i’m new to this, I stumbled upon this I have discovered It absolutely helpful and it has
    aided me out loads. I am hoping to give a contribution & aid different customers
    like its aided me. Good job.

  44. After I originally left a comment I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on every time a comment is added I get four emails with the exact same comment. There has to be a means you can remove me from that service? Thanks!

  45. At this time it sounds like WordPress is the top blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?|

  46. It’s perfect time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I have read this post and if I could I desire to suggest you some interesting things or advice. Perhaps you can write next articles referring to this article. I desire to read more things about it!|

  47. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.|

  48. Today, while I was at work, my sister stole my iPad and tested to see if it can survive a thirty foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now destroyed and she has 83 views. I know this is totally off topic but I had to share it with someone!|

  49. Hello! Someone in my Facebook group shared this website with us so I came to look it over. I’m definitely enjoying the information. I’m book-marking and will be tweeting this to my followers! Great blog and amazing design and style.|

  50. Right away I am going away to do my breakfast, after having my breakfast coming yet again to read more news.|

  51. Hi, i think that i saw you visited my website thus i came to “return the favor”.I’m trying to find things to improve my site!I suppose its ok to use a few of your ideas!!|

  52. Excellent blog here! Additionally your web site so much up fast! What web host are you the usage of? Can I get your affiliate link for your host? I wish my web site loaded up as fast as yours lol|

  53. I’ve been surfing online more than three hours today, yet I never found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me. In my opinion, if all webmasters and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.|

  54. Great beat ! I would like to apprentice while you amend your web site, how can i subscribe for a blog website? The account helped me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast provided vivid clear concept|

  55. Betroad Giriş: Yeni Güncel Betroad Giriş Adresi 2022 – hemenerisim.link. Betroad Giriş. Online bahis dünyasında adından fazlasıyla söz ettiren Betroad, …

  56. You are so cool! I do not think I’ve read something like this before. So nice to discover someone with a few original thoughts on this subject. Seriously.. thank you for starting this up. This website is something that is needed on the web, someone with a little originality!|

  57. I don’t even know the way I stopped up here, however I believed this publish was once good. I do not know who you are however certainly you are going to a famous blogger should you are not already. Cheers!|

  58. I know this if off topic but I’m looking into starting my own blog and was wondering what all is required to get set up? I’m assuming having a blog like yours would cost a pretty penny? I’m not very web smart so I’m not 100 certain. Any tips or advice would be greatly appreciated. Cheers|

  59. Casino Metropol Yeni Giriş Adresi Nedir? Bedava Bonus ve Kampanyalar – Para Yatırma ve Para Çekme – Mobil Uygulama – Bedava Bonuslar.

  60. Discount Casino giriş, yeni adresler, VIP programı, kazandıran casino oyunları hakkında bilgi almak için sayfamızı takipte kal. Discount Casino Şikayet · 13 …

  61. Hovarda online bahis ve casino oynama sitesi Türkiye’de en fazla tercih edilen sitelerin arasında gelerek kullanıcılarına kendi yaptığı etkinliklerle ön …

  62. CasinoMaxi Mobil Giriş Adresler Değişti ; Kuruluş Yılı, 2002 / 2012 ; Lisans Belgesi, MGA ; Oyun Kategorileri, Slot, Jackpot, Canlı Casino, Türk Pokeri, Masa …

  63. I’m curious to find out what blog platform you’re utilizing? I’m experiencing some minor security problems with my latest blog and I’d like to find something more safeguarded. Do you have any recommendations?|

  64. Sweet blog! I found it while surfing around on Yahoo News. Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News? I’ve been trying for a while but I never seem to get there! Thanks|

  65. You’re so cool! I don’t believe I’ve read anything like this before. So great to discover another person with original thoughts on this subject matter. Seriously.. many thanks for starting this up. This website is one thing that is needed on the web, someone with a little originality!|

  66. I was very happy to find this site. I want to to thank you for ones time for this particularly wonderful read!! I definitely savored every part of it and I have you saved to fav to see new things in your site.

  67. I really love your website.. Very nice colors &
    theme. Did you create this website yourself? Please reply back as
    I’m attempting to create my very own blog and want to
    know where you got this from or just what the theme is
    called. Thank you!

  68. Hey there! I’m at work surfing around your blog from my new apple iphone! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts! Keep up the fantastic work!|

  69. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  70. Hey! I could have sworn I’ve been to this blog before but after reading through some of the post I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely glad I found it and I’ll be book-marking and checking back frequently!|

  71. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  72. Asansör Arıza Bakım, Servis, Montaj ve Mühendislik Hizmetleri, Asansör Avan Projeleri, Fenni Muayene Raporları, Asansör İşletme Ruhsatı, Plan, Proje ve Asansör Yıllık Periyodik Kontrol Raporlarınında hizmetini vermektedir.

  73. Hello, i believe that i noticed you visited my blog so i got here to “go back the prefer”.I am attempting to find issues to enhance my web site!I assume its ok to use a few of your ideas!!

  74. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  75. Thanks for the good writeup. It in truth was once a leisure account it. Glance complicated to far brought agreeable from you! By the way, how can we communicate?|

  76. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  77. hello there and thank you for your info – I have certainly picked up anything new from right here. I did however expertise several technical issues using this web site, since I experienced to reload the site lots of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I am complaining, but sluggish loading instances times will often affect your placement in google and could damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS to my email and could look out for a lot more of your respective intriguing content. Ensure that you update this again very soon.|

  78. A person necessarily lend a hand to make severely articles I might state. This is the very first time I frequented your web page and up to now? I amazed with the research you made to make this particular put up amazing. Wonderful process!|

  79. Hi! Do you know if they make any plugins to help with SEO? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good gains. If you know of any please share. Kudos!|

  80. Hi, Neat post. There is a problem together with your web site in web explorer, could test this?

    IE nonetheless is the market chief and a big component of other
    folks will miss your excellent writing because of
    this problem.

  81. Incredible! This blog looks exactly like my old one! It’s on a entirely different topic but it has pretty much the same layout and design. Superb choice of colors!|

  82. Great weblog here! Also your web site quite a bit up fast! What web host are you the usage of? Can I get your associate link on your host? I wish my website loaded up as fast as yours lol|

  83. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  84. I do not even know the way I stopped up right here, but I believed this submit used to be great. I don’t realize who you are but definitely you’re going to a famous blogger should you are not already. Cheers!|

  85. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  86. whoah this blog is wonderful i like studying your posts. Stay up the good work! You recognize, a lot of individuals are hunting round for this info, you could help them greatly. |

  87. Tüm sanal sunucu paketlerimizde standart DDoS koruması ücretsiz olarak sağlanmaktadır. GELİŞMİŞ YÖNETİM PANELİ

  88. Nice post. I learn something totally new and challenging on websites I stumbleupon everyday. It will always be helpful to read articles from other writers and use something from their websites.

  89. I pay a quick visit every day some blogs and blogs to read articles or reviews, except this blog gives quality based writing.|

  90. Somebody necessarily help to make significantly posts I’d state. That is the first time I frequented your website page and so far? I amazed with the analysis you made to create this actual publish extraordinary. Magnificent activity!|

  91. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  92. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  93. An outstanding share! I’ve just forwarded this onto a co-worker who has been doing a little research on this.
    And he in fact bought me breakfast because I discovered it for him…
    lol. So allow me to reword this…. Thanks for the meal!!
    But yeah, thanks for spending time to discuss this issue here on your site.

  94. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  95. Pretty nice post. I just stumbled upon your
    blog and wanted to say that I’ve truly enjoyed surfing around your blog posts.

    In any case I’ll be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!

  96. of course like your web site however you need to test the spelling on quite a few of your posts. Many of them are rife with spelling issues and I to find it very troublesome to tell the reality on the other hand I’ll certainly come again again.|

  97. What’s Taking place i’m new to this, I stumbled upon this I have discovered It absolutely helpful and it has aided me out loads. I hope to give a contribution & assist different customers like its helped me. Good job.|

  98. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  99. I do not know if it’s just me or if everyone else encountering problems with your website. It appears like some of the text within your posts are running off the screen. Can someone else please comment and let me know if this is happening to them as well? This might be a issue with my internet browser because I’ve had this happen before. Kudos|

  100. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  101. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  102. I got this web page from my buddy who told me concerning this site and at the moment this time I am visiting this website and reading very informative articles at this place.|

  103. My brother recommended I might like this blog. He was totally right. This post actually made my day. You cann’t imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!|

  104. That is a good tip particularly to those new to the blogosphere. Simple but very precise information… Thank you for sharing this one. A must read post!

  105. It is appropriate time to make some plans for the future and it is
    time to be happy. I’ve read this post and if I could I want to suggest you
    some interesting things or tips. Perhaps you could write
    next articles referring to this article. I wish to read even more things about it!

  106. Usually I do not learn post on blogs, but I wish to say that
    this write-up very compelled me to try and do so! Your writing style has been surprised me.
    Thanks, quite nice post.

  107. Wow that was strange. I just wrote an extremely long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say wonderful blog!|

  108. Good day! I could have sworn I’ve visited your blog before but after going through some of the posts I realized
    it’s new to me. Nonetheless, I’m definitely delighted
    I stumbled upon it and I’ll be bookmarking it and checking back regularly!

  109. Thanks for another fantastic article. Where else
    may just anybody get that kind of info in such an ideal manner of writing?
    I have a presentation next week, and I am on the look
    for such info.

  110. What’s Taking place i am new to this, I stumbled upon this I’ve discovered It positively helpful and it
    has helped me out loads. I hope to give a contribution & assist other users like its helped me.
    Good job.

  111. Nice post. I used to be checking constantly this blog and I am impressed! Very useful info particularly the last section 🙂 I handle such information a lot. I was looking for this particular information for a very long time. Thank you and best of luck. |

  112. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  113. Can I just say what a comfort to discover someone who truly knows what they’re discussing on the net. You definitely know how to bring a problem to light and make it important. A lot more people ought to look at this and understand this side of your story. I was surprised you are not more popular given that you definitely have the gift.|

  114. You actually make it appear so easy with your presentation however I in finding this matter to be really something that
    I believe I might by no means understand. It kind of feels too complex
    and very wide for me. I’m having a look ahead in your
    subsequent post, I’ll attempt to get the cling of it!

  115. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  116. Unquestionably consider that which you said. Your favorite justification seemed to
    be on the net the simplest thing to be mindful of.
    I say to you, I definitely get annoyed whilst people think about issues that they just do not know about.
    You managed to hit the nail upon the top and defined out the entire thing
    with no need side effect , people can take a signal.
    Will likely be again to get more. Thank you

  117. Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it. Look advanced to far added agreeable from you! However, how can we communicate?|

  118. Amazing! This blog looks exactly like my old one!
    It’s on a entirely different subject but it has pretty
    much the same layout and design. Superb choice of colors!

  119. I know this web page presents quality based posts and additional material, is there any other web site which gives these information in quality?|

  120. What i don’t realize is in fact how you’re no longer actually much more neatly-preferred than you may be now. You are very intelligent. You understand thus significantly relating to this matter, made me individually believe it from so many varied angles. Its like men and women aren’t involved unless it is something to do with Lady gaga! Your individual stuffs great. Always take care of it up!|

  121. Good post. I learn something new and challenging on blogs I
    stumbleupon every day. It’s always helpful to read
    through content from other writers and practice a little something from other sites.

  122. I just like the valuable info you provide in your articles.

    I’ll bookmark your weblog and take a look at once more here regularly.
    I am fairly certain I will learn a lot of new stuff proper right here!
    Best of luck for the next!

  123. First of all I would like to say great blog!
    I had a quick question which I’d like to ask if you don’t
    mind. I was interested to find out how you center yourself and clear your head before
    writing. I’ve had a difficult time clearing my mind in getting my ideas out there.
    I do enjoy writing however it just seems like the first 10 to
    15 minutes tend to be lost simply just trying to figure out how to begin. Any
    recommendations or hints? Kudos!

  124. Do you mind if I quote a couple of your posts as long as I provide credit and sources back to your site?
    My website is in the very same niche as yours and my visitors would really benefit from some of the information you present
    here. Please let me know if this okay with you. Many thanks!

  125. Gayemiz günümüz internet çağına ayak uydurarak sizlere en hızlı ve güncel şekilde ulaşılmasını sağlamaktır.Tanrıverdi Tarım yeni yönetim kadrosu ile sizlere hizmet sunmaktan onur duyar.

  126. Hello! I know this is kind of off topic but I was wondering which blog platform are you using for this site?
    I’m getting fed up of WordPress because I’ve had problems with hackers and
    I’m looking at alternatives for another platform. I would be great if you could point me in the direction of a good platform.

  127. Hi there just wanted to give you a quick heads up.
    The words in your content seem to be running off the screen in Firefox.
    I’m not sure if this is a format issue or something to do
    with browser compatibility but I thought I’d post to let you
    know. The layout look great though! Hope you get the issue
    resolved soon. Cheers

  128. Mersin web tasarım alanında hizmet veren nosa yazılım ögrencilerle buluşma sağladı.

  129. A fascinating discussion is definitely worth comment.

    I think that you need to publish more on this subject, it might not be a taboo
    subject but usually folks don’t speak about these topics.
    To the next! Best wishes!!

  130. kuruluşundan beri süregelen profesyonellik, yaratıcılık, dürüstlük ve pazarı geliştirme özellikleriyle istikrarlı bir büyüme göstererek reklam dünyasında saygın bir yer edinmiştir.

  131. magnificent post, very informative. I ponder why the other experts of this sector don’t understand this. You must continue your writing. I am confident, you’ve a huge readers’ base already!

  132. Excellent beat ! I would like to apprentice while you amend your site, how could i subscribe for a blog web site? The account helped me a acceptable deal. I had been a little bit acquainted of this your broadcast offered bright clear idea

  133. Hi fantastic website! Does running a blog like this require a massive amount work? I’ve very little understanding of programming but I had been hoping to start my own blog in the near future. Anyhow, should you have any recommendations or techniques for new blog owners please share. I understand this is off subject however I just needed to ask. Thank you!|

  134. Thank you for another great post. Where else could anyone get that kind of info in such a perfect means of writing? I have a presentation subsequent week, and I’m at the search for such information.|

  135. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  136. Can I simply say what a relief to uncover somebody who truly understands what they are discussing online. You certainly realize how to bring an issue to light and make it important. More and more people ought to read this and understand this side of the story. I can’t believe you’re not more popular because you most certainly possess the gift.

  137. Good day! This is my first visit to your blog! We are a collection of volunteers and starting a new initiative in a community in the same niche. Your blog provided us useful information to work on. You have done a extraordinary job!|

  138. I am curious to find out what blog platform you
    have been utilizing? I’m experiencing some small security issues with
    my latest website and I would like to find something more secure.
    Do you have any solutions?

  139. hey there and thank you for your info – I’ve definitely picked up anything new from right here. I did however expertise several technical issues using this web site, since I experienced to reload the web site many times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will often affect your placement in google and can damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS to my email and could look out for much more of your respective exciting content. Ensure that you update this again very soon.|

  140. My relatives every time say that I am wasting my time here at web, however I know I am getting familiarity daily by reading such fastidious content.|

  141. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  142. What’s up everyone, it’s my first pay a visit at this website, and paragraph is in fact fruitful designed for me, keep up posting these types of articles or reviews.|

  143. I’m really enjoying the design and layout of your blog. It’s a very easy on the eyes which makes it much more enjoyable for me to come here and visit more often. Did you hire out a developer to create your theme? Outstanding work!|

  144. Cami halısı metrekare fiyatları için firma yetkilimiz ile görüşebilir, teklif alabilirsiniz. Doğru tercih yapmanız hem bizim için hem kamu malı olarak geçen ürünün topluma kazandırılması için çok önemlidir. Mükemmel bir ürüne erişmek ve her zaman kaliteli fırsatlara ulaşabilmenizi sağlanması firmamız için çok önemlidir. Sizleri siparişlerinizde sorun yaşamadan hizmet sunmaktayız. Sizlerde istediğiniz her ürüne sorunsuz olarak ulaşabilirsiniz. En doğru zamanlarda mükemmel çözümlere Elifnur Cami Halıları ile erişebilirsiniz. Cami halısında en iyi fırsatlar sizleri bekliyor. child porn 現場兒童色情片 活婴儿色情片 儿童色情 児童ポルノ 兒童色情 看兒童色情片 看兒童色情片

  145. Hi there i am kavin, its my first occasion to commenting anywhere, when i read this piece of writing i thought i could also make comment due to this brilliant post.|

  146. Remarkable issues here. I’m very satisfied to peer your article. Thank you a lot and I am taking a look ahead to contact you. Will you kindly drop me a mail?|

  147. Very nice post. I simply stumbled upon your blog and wished to mention that I’ve truly loved browsing your weblog posts.
    After all I will be subscribing on your rss
    feed and I’m hoping you write once more very soon!

  148. I was suggested this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my difficulty. You are wonderful! Thanks!|

  149. Evinize halı seçerken, kaliteyi her zaman ön planda tutmalısınız. Dekorasyonunun en önemli parçalarından biri olan ev halısı sizin ruhunuzu ve zevkinizi yansıtmaktadır. Şık ve son model Parça ve Ev Halısı modellerini inceleyebilir, mağazamızı ziyaret ederek daha detaylı bilgi alabilirsiniz. child porn 現場兒童色情片 活婴儿色情片 儿童色情 児童ポルノ 兒童色情 看兒童色情片 看兒童色情片

  150. Cami zeminlerinizi 15 yıllık tecrübe birikimimizle en kaliteli marka ve halılarla döşüyor, zerafet ve şıklığı cami zeminlerinize yansıtıyoruz.兒童色情

  151. Cami Halılarında Uyguladığımız Dokuma Sistemleri Sönmez Halı tarafından imal edilmekte olan cami halılarının bütün testlerde bu kadar başarılı olabilmesinin en önemli sebeplerinden birisi dokuma sistemidir. Firmamızdaki modern makineler ile beraber Face To Face yani yüz yüze diye şekillendirilmekte olan halılarda Wilton dokuma sistemi devreye sokulmaktadır. Oldukça sık olan bu dokuma sisteminde ilmek uç sayısı, hav yüksekliği son derece hassas ayarlanmaktadır. Halılarınızın metrekareye düşen ağırlık miktarları göz önüne alındığında ne kadar kaliteli bir şekilde üretildiği daha iyi anlaşılmaktadır. Atkı kalitesinde en kaliteli ipler kullanılırken bütün halılarda ekstra standartlar sağlanmaktadır.

  152. Woolmark Woolmark Sertifikası hem tüketicilere hem de tedarik zincirine elyaf içeriğini ve kalitesini garanti eden bir tekstil kalite güvencesi ve ürün belgelendirme ölçeğidir child porn 現場兒童色情片 活婴儿色情片 儿童色情 児童ポルノ 兒童色情 看兒童色情片 看兒童色情片

  153. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  154. Thanks for your marvelous posting! I definitely enjoyed reading it, you are a great author.I will make sure to bookmark your blog and definitely will come back later in life. I want to encourage one to continue your great job, have a nice evening!|

  155. Pretty section of content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed account your blog posts. Anyway I will be subscribing to your augment and even I achievement you access consistently fast.|

  156. I really love to read such an 看兒童色情片 excellent article. Helpful article. 国产线播放免费人成视频播放 国产线播放免费人成视频播放 b是不是越日越大 日本成本人av无码免费 看兒童色情片

  157. Because the admin of this website is working, no uncertainty very soon it will be well-known, due to its feature contents.|

  158. A motivating discussion is definitely worth comment.
    I do believe that you need to write more about this topic, it may not be a taboo matter but typically
    people don’t speak about such subjects. To the next!
    All the best!!

  159. Usually I do not read post on blogs, however I wish to say that this write-up very forced me to try and do it! Your writing taste has been surprised me. Thanks, very nice article.|

  160. Hello there, I discovered your blog by the use of
    Google whilst searching for a related topic, your site came up, it appears to be like great.
    I have bookmarked it in my google bookmarks.
    Hi there, just turned into aware of your weblog via Google, and located that
    it is really informative. I’m going to watch out for brussels.
    I’ll be grateful for those who proceed this in future.
    Many other people will likely be benefited out of your writing.
    Cheers!

  161. Howdy! Someone in my Myspace group shared this website with us so I came to take a look. I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Superb blog and superb style and design.|

  162. Wonderful beat ! I would like to apprentice at the same time as you amend your web site, how could i subscribe for a blog site? The account helped me a appropriate deal. I were tiny bit acquainted of this your broadcast provided bright clear concept|

  163. Useful information. Lucky me I discovered your web site unintentionally, and I’m surprised why this accident didn’t came about in advance! I bookmarked it.|

  164. Good day I am so happy I found your blog page, I really found you by
    error, while I was searching on Google for something else, Anyhow I
    am here now and would just like to say kudos
    for a fantastic post and a all round entertaining blog (I also love the theme/design),
    I don’t have time to go through it all at the minute but
    I have book-marked it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a great deal more, Please do keep up the awesome job.

  165. Excellent blog you have got here.. It’s hard to find
    quality writing like yours nowadays. I seriously appreciate individuals like you!

    Take care!!

  166. Undeniably consider that which you said. Your favourite reason seemed to be at the internet the easiest thing to take note of. I say to you, I certainly get irked even as other folks think about issues that they plainly do not know about. You controlled to hit the nail upon the top and also outlined out the whole thing without having side-effects , other people could take a signal. Will likely be again to get more. Thank you|

  167. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this excellent blog!
    I suppose for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account.

    I look forward to fresh updates and will share this site with my Facebook group.
    Talk soon!

  168. I like the valuable info you provide in your articles.
    I will bookmark your weblog and check again here frequently.
    I am quite sure I’ll learn many new stuff right here!

    Best of luck for the next!

  169. I simply could not leave your web site before suggesting that I really loved the usual info an individual provide for your visitors? Is going to be again incessantly in order to check up on new posts|

  170. Pingback: ivermectin study
  171. Hey there! Someone in my Facebook group shared this website with us so I came to check it out. I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Outstanding blog and great design and style.|

  172. hello!,I like your writing very a lot! proportion we communicate extra approximately your article on AOL? I require a specialist in this area to resolve my problem. May be that is you! Taking a look forward to look you. |

  173. I do not even know how I ended up here, but
    I thought this post was great. I do not know who you are but definitely
    you are going to a famous blogger if you aren’t already 😉 Cheers!

  174. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  175. Attractive section of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to assert that I acquire in fact enjoyed account your blog posts. Any way I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently fast.|

  176. Hi, I do believe this is an excellent site. I stumbledupon it 😉 I’m going to return once again since I bookmarked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to help other people.

  177. Amazing! This blog looks exactly like my old one! It’s on a entirely different topic but it has pretty much the same page layout and design. Outstanding choice of colors!|

  178. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  179. I just like the valuable info you supply on your articles. I’ll bookmark your blog and take a look at again right here regularly. I’m quite sure I’ll be informed plenty of new stuff right here! Best of luck for the next!|

  180. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  181. The very next time I read a blog, Hopefully it won’t disappoint me just as much as this one. After all, Yes, it was my choice to read through, nonetheless I actually believed you’d have something helpful to talk about. All I hear is a bunch of moaning about something you could fix if you weren’t too busy seeking attention.

  182. Your style is really unique compared to other folks I’ve read stuff from. I appreciate you for posting when you’ve got the opportunity, Guess I will just bookmark this web site.|

  183. Usually I don’t learn article on blogs, but I would like to say that this write-up very forced me to take a look at and do it! Your writing style has been amazed me. Thank you, very nice post.|

  184. Great work! That is the kind of information that should be shared around the internet. Disgrace on Google for not positioning this post higher! Come on over and visit my website . Thank you =)|

  185. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  186. I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you make this website yourself or did you hire someone to do it for you? Plz reply as I’m looking to design my own blog and would like to find out where u got this from. thanks|

  187. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  188. Simply wish to say your article is as amazing.

    The clarity in your post is simply spectacular and i could assume
    you are an expert on this subject. Well with your permission allow me to grab your RSS feed to
    keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please continue the
    enjoyable work.

  189. Hello there! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog article or vice-versa? My site goes over a lot of the same topics as yours and I feel we could greatly benefit from each other. If you’re interested feel free to send me an e-mail. I look forward to hearing from you! Excellent blog by the way!|

  190. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  191. I am not sure where you’re getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this info for my mission.|

  192. I like the helpful information you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here frequently. I am quite sure I will learn lots of new stuff right here! Best of luck for the next!|

  193. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  194. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  195. I know this web page gives quality dependent content and other stuff, is there any other web site which gives these kinds of information in quality?|

  196. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  197. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  198. Heya are using WordPress for your site platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up my own. Do you need any coding expertise to make your own blog? Any help would be really appreciated!|

  199. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  200. Aw, this was a very good post. Taking a few minutes and actual effort to make a really good article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never seem to get anything done.|

  201. wonderful points altogether, you simply gained a emblem new reader. What could you suggest in regards to your put up that you just made some days in the past? Any positive?|

  202. Hmm it seems like your blog ate my first comment (it was extremely long) so I guess I’ll just sum it up what I submitted and say, I’m thoroughly enjoying your blog. I as well am an aspiring blog blogger but I’m still new to the whole thing. Do you have any recommendations for first-time blog writers? I’d definitely appreciate it.|

  203. Hey there! I know this is somewhat off topic but I was wondering if you knew where I could locate a captcha plugin for my comment form? I’m using the same blog platform as yours and I’m having problems finding one? Thanks a lot!|

  204. This design is incredible! You certainly know how to keep a reader entertained. Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Fantastic job. I really loved what you had to say, and more than that, how you presented it. Too cool!|

  205. Aw, this was an extremely good post. Taking a few minutes and actual effort to create a good article… but what can I say… I procrastinate a lot and don’t manage to get nearly anything done.

  206. This is a really good tip especially to those new to the blogosphere. Short but very precise info… Thank you for sharing this one. A must read post!

  207. My spouse and i felt now joyous John could round up his analysis with the ideas he grabbed from your own site. It’s not at all simplistic just to find yourself offering ideas that men and women have been making money from. And now we take into account we need the website owner to give thanks to for this. The entire illustrations you’ve made, the simple site menu, the friendships you will help to create – it’s got everything awesome, and it is leading our son and our family understand that matter is thrilling, which is extraordinarily fundamental. Thanks for all!

  208. Thanks for every other excellent post. The place else could anybody get that kind of info in such an ideal way of writing? I’ve a presentation subsequent week, and I am at the look for such info.|

  209. Hi! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to look it over. I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Excellent blog and great design.|

  210. Do you mind if I quote a few of your posts as long as I provide credit and sources back to your site? My website is in the very same area of interest as yours and my users would really benefit from a lot of the information you present here. Please let me know if this ok with you. Appreciate it!|

  211. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  212. If some one needs expert view concerning blogging after that i propose him/her to pay a visit this weblog, Keep up the good work.|

  213. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  214. You ought to be a part of a contest for one of the highest quality websites on the web. I most certainly will recommend this blog!

  215. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  216. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  217. Wow that was strange. I just wrote an really long comment but after
    I clicked submit my comment didn’t appear.
    Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted
    to say fantastic blog!

  218. Thank you for some other magnificent post.
    Where else may just anybody get that type of information in such an ideal approach
    of writing? I have a presentation next week, and
    I am at the search for such information.

  219. Hello to all, the contents existing at this website are actually amazing for people experience, well, keep up the good work fellows.|

  220. I’m really impressed with your writing skills as well as with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Anyway keep up the nice quality writing, it’s rare to see a nice blog like this one today.|

  221. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  222. Hello there, You’ve done an excellent job. I’ll certainly digg it and personally suggest to my friends. I am confident they will be benefited from this site.|

  223. I’m extremely impressed together with your writing talents as neatly as with the format for your weblog. Is that this a paid subject matter or did you customize it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it’s uncommon to see a great blog like this one nowadays..|

  224. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  225. Excellent blog here! Also your site loads up fast! What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my website loaded up as fast as yours lol|

  226. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  227. Hey there! I simply would like to give you a huge thumbs up for your great info you have got here on this post. I’ll be returning to your blog for more soon.

  228. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  229. I pay a quick visit day-to-day some web sites and sites to read content, but this website gives feature based articles.|

  230. That is a good tip particularly to those new to the blogosphere. Simple but very accurate info… Thanks for sharing this one. A must read post!

  231. I have been browsing online more than 3 hours as of late, but I never discovered any interesting article like yours. It’s beautiful price sufficient for me. In my opinion, if all web owners and bloggers made good content material as you did, the web can be a lot more helpful than ever before.|

  232. Today, I went to the beach with my kids. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off topic but I had to tell someone!|

  233. I absolutely love your blog.. Pleasant colors & theme. Did you build this amazing site yourself? Please reply back as I’m trying to create my own personal site and would love to learn where you got this from or what the theme is called. Thank you!|

  234. Hi there it’s me, I am also visiting this website daily, this web site is actually fastidious and the users are genuinely sharing pleasant thoughts.|

  235. I’d like to thank you for the efforts you have put in penning this blog. I’m hoping to see the same high-grade content by you later on as well. In truth, your creative writing abilities has motivated me to get my own, personal blog now ;)|

  236. It’s awesome to pay a quick visit this site and reading the views of all mates on the topic of this piece of writing, while I am also keen of getting know-how.|

  237. Hi! This is my first visit to your blog! We are a team of volunteers and starting a new project in a community in the same niche. Your blog provided us useful information to work on. You have done a extraordinary job!|

  238. This page certainly has all the information and facts I wanted concerning this subject and didn’t know who to ask. |

  239. Good day very cool web site!! Man .. Excellent .. Wonderful .. I’ll bookmark your site and take the feeds also? I am satisfied to search out so many useful info here in the publish, we need develop extra strategies on this regard, thank you for sharing. . . . . .|

  240. Hi there, just became aware of your blog through Google, and
    found that it is truly informative. I am going to watch out for brussels.

    I’ll appreciate if you continue this in future. A lot of people will be benefited from your writing.
    Cheers!

  241. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.|

  242. Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you are just extremely excellent. I really like what you have acquired here, certainly like what you’re saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still take care of to keep it wise. I can not wait to read much more from you. This is really a tremendous web site.

  243. Hi there! I could have sworn I’ve been to this site before but after browsing through some of the post I realized it’s new to me. Anyhow, I’m definitely delighted I found it and I’ll be book-marking and checking back frequently!|

  244. Heya i’m for the first time here. I came across this board and I find It truly helpful & it helped me out much. I am hoping to give one thing again and help others such as you helped me.|

  245. Having read this I thought it was rather enlightening. I appreciate you spending some time and effort to put this content together. I once again find myself personally spending way too much time both reading and leaving comments. But so what, it was still worth it!

  246. If some one desires to be updated with newest technologies after that he must be go to see this site and be up to date daily.|

  247. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  248. Amazing things here. I’m very happy to look your article. Thanks so much and I’m having a look ahead to contact you. Will you kindly drop me a e-mail?|

  249. I’m not sure exactly why but this weblog is loading very slow for me. Is anyone else having this problem or is it a problem on my end? I’ll check back later and see if the problem still exists.

  250. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  251. constantly i used to read smaller articles or reviews which as well clear their motive, and that is also happening with this post which I am reading at this place.|

  252. We’re a bunch of volunteers and opening a brand new scheme in our community. Your site provided us with helpful information to work on. You have performed an impressive process and our whole community will likely be grateful to you.|

  253. Hello! Would you mind if I share your blog with my zynga group? There’s a lot of people that I think would really appreciate your content. Please let me know. Cheers|

  254. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  255. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  256. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  257. I every time emailed this web site post page to all my contacts, for the reason that if like to read it afterward my friends will too.|

  258. Ahaa, its nice conversation regarding this post here at this website, I have read all that, so at this time me also commenting at this place.|

  259. Nice post. I was checking constantly this blog and I am impressed! Extremely helpful info specifically the last part 🙂 I care for such info a lot. I was seeking this particular information for a long time. Thank you and best of luck.|

  260. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  261. Can I simply say what a comfort to find someone who really understands what they are discussing online. You actually realize how to bring a problem to light and make it important. More people ought to look at this and understand this side of the story. I can’t believe you’re not more popular because you most certainly have the gift.

  262. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  263. I’m impressed, I have to say. Really not often do I encounter a blog that’s both educative and entertaining, and let me inform you, you’ve hit the nail on the head. Your thought is excellent; the issue is something that not enough persons are talking intelligently about. I’m very blissful that I stumbled across this in my seek for one thing relating to this.

  264. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  265. Howdy! I know this is kinda off topic but I was wondering which blog platform are you using for this website? I’m getting sick and tired of WordPress because I’ve had problems with hackers and I’m looking at options for another platform. I would be fantastic if you could point me in the direction of a good platform.|

  266. hey there and thank you for your info – I’ve certainly picked up something new from right here.
    I did however expertise several technical points using this website, since I experienced to reload the website lots of
    times previous to I could get it to load properly.
    I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m
    complaining, but sluggish loading instances times will
    sometimes affect your placement in google and could damage your high-quality score if ads and marketing with Adwords.
    Well I’m adding this RSS to my e-mail and can look
    out for a lot more of your respective fascinating content.
    Make sure you update this again very soon.

  267. Hi there! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing many months of hard work due to no back up. Do you have any methods to stop hackers?|

  268. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  269. I like the valuable info you provide in your articles. I’ll bookmark your blog and check again here frequently. I’m quite certain I will learn lots of new stuff right here! Good luck for the next!|

  270. I was wondering if you ever considered changing the page layout of your blog?

    Its very well written; I love what youve got to say. But
    maybe you could a little more in the way of content
    so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having 1 or 2 images.

    Maybe you could space it out better?

  271. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  272. Have you ever considered about adding a little bit more than just your articles? I mean, what you say is valuable and all. Nevertheless think about if you added some great images or video clips to give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with images and videos, this website could undeniably be one of the greatest in its field. Very good blog!|

  273. You can certainly see your enthusiasm in the article you write. The sector hopes for even more passionate writers like you who aren’t afraid to say how they believe. At all times follow your heart.|

  274. Hmm it appears like your blog ate my first comment (it was extremely long) so I guess I’ll just sum it up what I wrote and say, I’m thoroughly enjoying your blog. I as well am an aspiring blog blogger but I’m still new to everything. Do you have any points for beginner blog writers? I’d genuinely appreciate it.|

  275. Whats up very cool website!! Guy .. Excellent .. Wonderful .. I will bookmark your site and take the feeds also…I’m glad to search out so many useful information right here within the post, we want work out extra strategies in this regard, thank you for sharing. . . . . .

  276. Greetings! Very useful advice within this post! It’s the little changes that produce the most significant changes. Thanks for sharing!

  277. Greetings from California! I’m bored at work so I decided to browse your blog on my iphone during lunch break.
    I really like the info you provide here and can’t wait to take
    a look when I get home. I’m surprised at how fast
    your blog loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI, just 3G ..
    Anyways, great site!

  278. Wonderful blog you have here but I was curious if you knew of any forums that cover the same topics discussed here?
    I’d really like to be a part of community where I can get comments from other experienced people that share the same
    interest. If you have any recommendations, please let me know.

    Bless you!

  279. Hey! I realize this is sort of off-topic however I had to ask. Does managing a well-established website like yours take a lot of work? I am completely new to writing a blog but I do write in my journal everyday. I’d like to start a blog so I can share my own experience and feelings online. Please let me know if you have any recommendations or tips for new aspiring bloggers. Thankyou!|

  280. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  281. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  282. Thanks for ones marvelous posting! I really enjoyed reading it, you are a great author.I will be sure to bookmark your blog and will eventually come back from now on. I want to encourage you to ultimately continue your great writing, have a nice weekend!|

  283. I feel that is among the such a lot important information for me. And i am glad reading your article. However should observation on some normal issues, The site style is perfect, the articles is truly great : D. Good job, cheers|

  284. I blog frequently and I genuinely appreciate your content. This article has truly peaked my interest. I’m going to book mark your blog and keep checking for new details about once per week. I opted in for your Feed as well.|

  285. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  286. Nur möchten sagen, dass Ihr Artikel so erstaunlich ist. Die Klarheit auf deiner publish ist einfach großartig und dass ich könnte annehmen Sie sind ein Experte zu diesem Thema. Gut zusammen mit Ihrer Erlaubnis erlauben Sie mir, Ihren Feed zu bleibe auf dem Laufenden mit bevorstehenden Beitrag. Danke eine Million und bitte mach weiter so mit der lohnenden Arbeit.

  287. Hello would you mind letting me know which web host
    you’re working with? I’ve loaded your blog in 3 different internet browsers and I
    must say this blog loads a lot faster then most. Can you suggest a good internet hosting provider
    at a honest price? Thanks a lot, I appreciate it!

  288. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  289. I like the valuable information you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here regularly. I am quite sure I’ll learn lots of new stuff right here! Best of luck for the next!|

  290. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  291. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  292. Excellent blog here! Also your website loads up very fast! What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my site loaded up as quickly as yours lol|

  293. Thanks on your marvelous posting! I certainly enjoyed reading it, you could be a great author.I will make certain to bookmark your blog and definitely will come back very soon. I want to encourage yourself to continue your great work, have a nice day!|

  294. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  295. Hurrah, that’s what I was searching for, what a data! present here at this weblog, thanks admin of this website.|

  296. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  297. It’s the best time to make some plans for the longer term and it is time to be happy. I’ve read this put up and if I could I wish to suggest you few fascinating things or suggestions. Maybe you could write subsequent articles regarding this article. I desire to learn even more issues approximately it!|

  298. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great.
    I don’t know who you are but definitely you are going to a famous blogger if you are not already 😉 Cheers!

  299. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  300. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  301. Good day! This is kind of off topic but I need some help from an established blog. Is it very difficult to set up your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick. I’m thinking about making my own but I’m not sure where to begin. Do you have any points or suggestions? Thanks

  302. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  303. Players can create up to three characters and they receive a level 50 voucher for each of them. The cash shop offers premium cosmetics but no pay-to-win items.

  304. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  305. Hi there it’s me, I am also visiting this web page daily, this site is truly nice and the viewers are actually sharing good thoughts.|

  306. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  307. When someone writes an piece of writing he/she retains the plan of a user in his/her mind that how a user can be aware of it. So that’s why this paragraph is great. Thanks!|

  308. Very rapidly this web page will be famous among all blogging visitors, due to it’s nice articles|

  309. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  310. Blade & Soul Rebellion offers the original B&S experience without the latest content updates and changes that didn’t sit right with all the players. The community is active and the Discord channel has all the needed info.

  311. Rebellion is a private BnS server operating since 2020. Characters are capped at level 55 and Hongmoon level 15. Chapter 1. The Encroaching Darkness is the last quest in the storyline available on Rebellion.

  312. Hello there, just became aware of your blog through Google, and found that it’s really informative. I’m gonna watch out for brussels. I’ll be grateful if you continue this in future. Lots of people will be benefited from your writing. Cheers!|

  313. Thank you, I’ve recently been searching for info approximately this topic for ages and yours is the best I have discovered till now. However, what about the bottom line? Are you positive in regards to the source?|

  314. Ich bin froh für Schreiben an lassen Sie wissen was für großartig Erfahrung meiner Freundin Prinzessin begegnet checking Ihre Website. Sie gelernt zahlreiche Teile, welche enthalten was es ist wie haben ein großartiges lehren Geist, um zu machen viele Leute mühelos erkennen eine Reihe von gewunden Themen. Du wirklich hat mehr als eigene Erwartungen. Ich schätze Sie für am laufenden Band diese warm und hilfreich, vertrauenswürdig, erbauend und zusätzlich cool Tipps zu dein Thema für Emily.

  315. The “Fifty Shades of Grey”-inspired erotic drama “365 Days” drew each viewers and controversy when it hit Netflix in the summer of 2020.

  316. Wonderful goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just too excellent. I actually like what you’ve acquired here, certainly like what you are stating and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still take care of to keep it sensible. I can not wait to read far more from you. This is actually a tremendous website.|

  317. Simply wish to say your article is as surprising. The clarity in your post is just cool and i could assume you’re an expert on this subject. Fine with your permission allow me to grab your feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please carry on the enjoyable work.|

  318. Every weekend i used to pay a visit this web page, because i wish for enjoyment, as this this website conations actually good funny information too.|

  319. Pingback: 2seventh
  320. My brother suggested I may like this web site. He used to be entirely right. This put up actually made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this information! Thank you!|

  321. Hmm it seems like your site ate my first comment (it was super long) so I guess I’ll just sum it up what I submitted and say, I’m thoroughly enjoying your blog. I too am an aspiring blog writer but I’m still new to the whole thing. Do you have any points for first-time blog writers? I’d genuinely appreciate it.|

  322. Having read this I believed it was very enlightening. I appreciate you taking the time and effort to put this information together. I once again find myself spending way too much time both reading and posting comments. But so what, it was still worthwhile!|

  323. Your means of describing all in this post is really pleasant, all can easily be aware of it, Thanks a lot.|

  324. It’s the best time to make some plans for the future and it is time to be happy. I have read this post and if I could I desire to suggest you some interesting things or tips. Perhaps you could write next articles referring to this article. I want to read more things about it!|

  325. Excellent goods from you, man. I’ve be aware your stuff previous to and you’re simply too magnificent. I really like what you’ve bought here, really like what you’re saying and the way in which wherein you assert it. You are making it enjoyable and you still care for to keep it smart. I cant wait to learn far more from you. That is really a wonderful site.

  326. Hmm is anyone else experiencing problems with the images on this blog loading? I’m trying to determine if its a problem on my end or if it’s the blog. Any responses would be greatly appreciated.|

  327. This is really fascinating, You’re an overly professional blogger. I have joined your feed and sit up for looking for extra of your wonderful post. Also, I’ve shared your site in my social networks!

  328. Get splits when you begin playing a game title that you’re unable to phase far from very easily. You are able to definitely get hooked on Minions within an harmful way too considerably should you don’t walk away every so often. When you discover that a relevant video Minions is slowly and gradually eating your life, then you might want to deliver this around your medical professional, Playing and rehearsing a game is a thing that should always be exciting..

  329. Wow that was strange. I just wrote an extremely long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyway, just wanted to say fantastic blog!|

  330. Greate pieces. Keep posting such kind of information on your site.
    Im really impressed by your site.
    Hi there, You have performed an excellent job.
    I will definitely digg it and in my view recommend to my friends.

    I’m confident they’ll be benefited from this site.

  331. It’s really a cool and helpful piece of info. I am glad that you simply shared this useful information with us.

    Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  332. I am really impressed with your writing skills and also with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog like this one today.|

  333. You are so cool! I don’t believe I have read a single thing like this before. So nice to find someone with a few genuine thoughts on this subject. Seriously.. many thanks for starting this up. This site is something that is needed on the internet, someone with a bit of originality!|

  334. I am curious to find out what blog system you have been working with? I’m experiencing some minor security issues with my latest blog and I would like to find something more secure. Do you have any recommendations?|

  335. We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community. Your site offered us with valuable information to work on. You have done a formidable job and our entire community will be grateful to you.|

  336. Do you have a spam issue on this blog; I also am a blogger, and I was wondering your situation; we have developed some nice methods and we are looking to exchange techniques with others, please shoot me an email if interested.|

  337. Pingback: ivermectin 250ml
  338. Hey there! I’ve been reading your weblog for a long time now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from Houston Texas! Just wanted to mention keep up the good work!|

  339. Howdy! This article couldn’t be written much better! Reading through this article reminds me of my previous roommate! He continually kept preaching about this. I’ll forward this article to him. Fairly certain he will have a very good read. Thanks for sharing!|

  340. I was wondering if you ever considered changing the page layout of your blog? Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having one or 2 images. Maybe you could space it out better?|

  341. If some one wants to be updated with most recent technologies therefore he must be pay a quick visit this website and be up to date everyday.|

  342. Hey there I am so happy I found your website, I really found you by accident, while I was browsing on Aol for something else, Anyhow I am here now and would just like to say many thanks for a fantastic post and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read it all at the moment but I have saved it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the great work.|

  343. Thanks for some other magnificent post. Where else could anyone get that kind
    of info in such an ideal way of writing? I’ve a presentation next week, and I’m at the search for such info.

  344. film are able to keep you busy for many hours. Be sure to stick to the suggestions given over to assist you in acquiring a lot from the video clip film encounter. imdb movie are a fun way to exercising your choice and memory creating capabilities whilst getting the time of your life. So, get pleasure from your movies time!

  345. Wonderful blog! I found it while searching on Yahoo News. Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News? I’ve been trying for a while but I never seem to get there! Cheers|

  346. This is really interesting, You’re a very skilled blogger. I have joined your feed and look forward to seeking more of your wonderful post. Also, I’ve shared your web site in my social networks!|

  347. Hi there I am so thrilled I found your weblog, I really found you by mistake, while I was looking on Askjeeve for something else, Anyways I am here now and would just like to say cheers for a remarkable post and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t have time to browse it all at the moment but I have saved it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read more, Please do keep up the awesome work.|

  348. Helpful information. Fortunate me I found your web site by accident, and I’m stunned why this accident didn’t came about earlier! I bookmarked it.|

  349. This blog was… how do you say it? Relevant!! Finally I’ve found something which helped me. Many thanks!|

  350. ich schmecke, resultiere zu ich entdeckte gerade was ich war ausgesehen nach. Du hast meine vier-tägige langwierige Jagd beendet! Gott segne dich, Mann. Ich wünsche Ihnen einen großartigen Tag. Wiedersehen

  351. Hey! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to give it a look. I’m definitely enjoying the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Wonderful blog and terrific style and design.|

  352. By no means acquire films unless you have anti-virus software. It is best to play it safe than sorry. Always make sure that you might be careful when imdb tunes.This is very crucial if you’re dabbling with any P2P internet sites. Constantly skim any file before you decide to open it up. It is excessively straightforward to acquire a computer virus unless you.

  353. Büyük bir çoğunluğu Müslüman bir toplumdan oluşan ülkemizde her tarafta farklı büyüklüklerde mescitler ve camiler bulunmaktadır. Toplu olarak kullanılan bu ibadethanelerin en büyük sorunu genellikle hijyen ve temizliktir. Özellikle ayakkabıların çıkarılarak çoraplarla veya çorapsız olarak girilip kullanıma sokulmakta olan camilerin yer kaplamalarında tercih edilecek olan halıların hassasiyetle üretilmesi gerekmektedir. Bu noktada devreye girmekte olan Sönmez Halı, çok uzun zamandır camiler için birbirinden farklı tarzlarda ve ebatlarda halı imalatı yapmaktadır.

  354. You made some good points there. I checked on the net for more information about the issue and found most people will go along with your views on this site.|

  355. Heya i am for the first time here. I found this board and I in finding It truly useful & it helped me out much. I hope to offer something again and help others such as you aided me.|

  356. Cami halısını, evlerde veya işyerlerinde kullanılan halılardan ayıran en büyük özellik ebatlarının çok büyük olmasıdır. Genellikle camilerin mimarisinde kubbeli yapı tercih edildiğinden dolayı birkaç ev büyüklüğünde geniş bir iç hacme sahip olmaktadır. Bundan dolayı camiler için üretilecek olan halıların ebatları standartların üstünde olmak zorundadır. Bu noktada devreye girmekte olan modern üretim tesislerimizdeki devasa büyüklükteki makineler sayesinde istenen metrekarede tek parça halı imalatı yapabilmekteyiz.

  357. Cami Halısı Cami halıları kullanımı tarihten bu yana Türkiye’nin tüm camilerinde bir gelenek haline gelmiş ve önemli bir kültür olmuştur. Camilerde ibadet edilirken dinimizin usullerine göre ve Peygamber Efendimizin verdiği hadislere dayanarak temizliğe önem gösterilmeli ve temiz bir şekilde cami halısı kullanılmalıdır. Halılar birer zemin döşemesi olarak cami zeminlerinde hem estetik oluşturan hem de rahat bir ibadet yapılmasını sağlayan ihtiyaçlardır. Bu nedenle firmamızın sunduğu halı ürünleri en uygun renklere ve desenlere sahip ürünler içermektedir.

  358. Gerek akrilik gerekse yün cami halıları üretim kalitesi ile defalarca kere yıkansa bile rengini de dokusunu da muhafaza edebilmektedir. Cami halılarında bu oldukça önemli bir özellik olarak ön plana çıkarken alev almazlık gibi çeşitli sertifikalarla halılar donatılarak güvenlik açısından da hiçbir açık bırakılmamaktadır.

  359. I’m impressed, I must say. Rarely do I come across a blog that’s both educative and amusing, and let me tell you, you’ve hit the nail on the head. The issue is something that too few people are speaking intelligently about. I’m very happy I stumbled across this during my hunt for something regarding this.|

  360. I really love your blog.. Great colors & theme. Did you create this amazing site yourself? Please reply back as I’m planning to create my own website and want to learn where you got this from or what the theme is named. Thank you!|

  361. I was recommended this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my difficulty. You are amazing! Thanks!|

  362. Thanks , I have recently been looking for info approximately this subject for ages and yours is the best I have came upon so far. But, what concerning the conclusion? Are you certain concerning the source?|

  363. Heya! I just wanted to ask if you ever have any issues with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing many months of hard work due to no back up. Do you have any methods to prevent hackers?|

  364. gibi para yatırma seçenekleri ile Casibom sitesinde paranızı güvenle yatırabilirsiniz. 7/24 boyunca siteye para yatırırken asla bir komisyon ücreti ödemezsiniz. Ayrıca Casibom para yatırma yöntemleri güvenilir olduğu kadar hızlı ve pratiktir. Siteye her para yatırma yöntemi için minimum olarak 20 TL yatırım yapabileceğinizi de belirtmek istiyoruz. Bununla beraber istediğiniz kadar üst limit olmadan yatırım yapabilirsiniz.

  365. Hi there just wanted to give you a quick heads up. The text in your post seem to be running off the screen in Safari. I’m not sure if this is a formatting issue or something to do with web browser compatibility but I thought I’d post to let you know. The style and design look great though! Hope you get the problem resolved soon. Kudos

  366. Hi there! This post couldn’t be written any better! Reading through this post reminds me of my good old room
    mate! He always kept chatting about this. I will forward this post to
    him. Pretty sure he will have a good read. Thanks for sharing!

  367. I’m extremely impressed along with your writing talents and also with the format in your weblog. Is this a paid topic or did you customize it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to peer a nice blog like this one today..|

  368. whoah this blog is excellent i really like studying your articles. Keep up the good work! You already know, a lot of individuals are hunting round for this information, you can help them greatly. |

  369. Everything is very open with a precise description of the issues. It was definitely informative. Your website is very useful. Thanks for sharing!|

  370. Heya i am for the first time here. I found this board and I find It truly useful & it helped me out much. I hope to give something back and help others like you helped me.|

  371. This design is steller! You definitely know how to keep a reader amused. Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Fantastic job. I really loved what you had to say, and more than that, how you presented it. Too cool!|

  372. Hello! I just wanted to ask if you ever have any trouble with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work due to no backup. Do you have any solutions to stop hackers?|

  373. Thanks , I have recently been looking for info approximately this subject for a while and yours is the greatest I have discovered so far. However, what concerning the conclusion? Are you sure in regards to the source?|

  374. Hey there, You have done a great job. I’ll definitely digg it and personally recommend to my friends. I’m confident they will be benefited from this site.|

  375. Hi! I simply would like to offer you a big thumbs up for your great info you have right here on this post. I will be returning to your blog for more soon.|

  376. Howdy, I do believe your blog could possibly be having browser compatibility issues. Whenever I take a look at your web site in Safari, it looks fine however, when opening in I.E., it has some overlapping issues. I merely wanted to give you a quick heads up! Aside from that, excellent site!|

  377. Terrific work! This is the type of information that are meant to be shared around the internet. Disgrace on the seek engines for not positioning this submit upper! Come on over and visit my website . Thank you =)|

  378. Hi my family member! I want to say that this article is amazing, great written and include approximately all important infos. I would like to peer extra posts like this .|

  379. I all the time used to study post in news papers but now as I am a user of net thus from now I am using net for posts, thanks to web.|

  380. I wanted to thank you for this good read!! I certainly enjoyed every bit of it. I’ve got you saved as a favorite to check out new things you post…|

  381. It’s actually a great and helpful piece of information. I am satisfied that you simply shared this helpful info with us. Please stay us up to date like this. Thanks for sharing.|

  382. Unquestionably consider that which you said. Your favorite reason seemed
    to be at the web the simplest factor to keep in mind of. I say to
    you, I certainly get irked while other people consider concerns that they just do not realize about.
    You controlled to hit the nail upon the highest as smartly as
    defined out the whole thing with no need side-effects
    , folks can take a signal. Will likely be back to get more.
    Thanks